آزمایش-الاستاز

الاستاز آنزیمی است که توسط بافت خاصی در پانکراس، اندامی در بالای شکم شما ساخته می شود. الاستاز به تجزیه چربی ها، پروتئین ها و کربوهیدرات ها بعد از خوردن غذا کمک می کند. این یک بخش کلیدی از فرآیند گوارش شما است. در لوزالمعده سالم، الاستاز در مدفوع دفع می شود.

اسامی دیگر:

  • Elastase
  • Pancreatic Elastase
  • Fecal Pancreatic Elastase
  • Human Fecal Elastase-1
  • FE-1
  • Fecal Elastase-1

چرا آزمایش الاستاز درخواست می شود؟

  • تشخیص نارسایی عملکردی برون ریز پانکراس در صورت اسهال بی دلیل، یبوست، استئاتوره، نفخ، کاهش وزن، درد بالای شکم و عدم تحمل غذایی
  • پایش عملکرد برون ریز پانکراس در فیبروز کیستیک، دیابت ملیتوس یا پانکراتیت مزمن

چه زمانی آزمایش الاستاز بایستی انجام شود؟

  • در صورت داشتن علائم و نشانه هایی مانند گرفتگی معده، کاهش وزن، سوء تغذیه، سوء جذب، تاخیر در رشد (در کودکان) و مدفوع چرب و بدبو و نارسایی پانکراس مشکوک است.

نمونه مورد نیاز برای آزمایش الاستاز:

  • ظرف/لوله: ظرف جمع آوری مدفوع
  • نوع نمونه: مدفوع
  • حجم نمونه: 5 گرم
ظرف-مدفوع
ظرف مخصوص جمع آوری نمونه  مدفوع برای آزمایش الاستاز

شاید این مطلب نیز برای شما مفید باشد

شرایط-نگهداری-دمایی-نمونه-برای-آزمایش-الاستاز-(Elastase-)شرایط-قبول-یا-رد-نمونه-آزمایش-الاستاز-(Elastase-)

شاید این مطلب نیز برای شما مفید باشد

نگهداری-و-ذخیره-سازی-نمونه-ها

ذخیره سازی نمونه های آزمایشگاهی

نوشته شده توسط: دکتر فرزاد باباخانی
ذخیره سازی نمونه های آزمایشگاهی یکی از مطالب بسیار با اهمیت در حوژه آزمایشگاه است. زیرا هنگام اندازه گیری غلظت ...

نام روش انجام آزمایش الاستاز:

سنجش ایمونوسوربنت مرتبط با آنزیم (ELISA)

شرح روش:

روش اندازه گیری الاستاز یک سنجش ایمونوسوربنت مرتبط با آنزیم (ELISA) است. کالیبراتورها، کنترل‌ها و نمونه‌های بیمار رقیق شده به یک صفحه 96 چاهکی که از قبل با آنتی‌بادی‌های مونوکلونال به الاستاز پانکراس پوشیده شده است، اضافه می‌شوند. در صورت وجود، الاستاز پانکراس به آنتی بادی های موجود در سطح چاهک های میکروتیتر متصل می شود. پس از یک مرحله شستشو، یک کونژوگه نشاندار شده با پراکسیداز (الاستاز ضد پانکراس موش) اضافه می شود.

پس از یک مرحله شستشو، سوبسترای تترمتیل بنزیدین (TMB) اضافه می شود که با پراکسیداز واکنش می دهد. یک محلول توقف اسیدی اضافه می شود که باعث تغییر رنگ از آبی به زرد می شود. شدت رنگ زرد با غلظت الاستاز پانکراس نسبت مستقیم دارد. یک منحنی پاسخ دوز واحد جذب (چگالی نوری در 450 نانومتر) در مقابل غلظت با استفاده از مقادیر به‌دست‌آمده از استانداردها ایجاد می‌شود. الاستاز پانکراس موجود در نمونه‌های بیمار مستقیماً از این منحنی تعیین می‌شود.

اندازه گیری الاستاز به روش ایمونو سوربنت مرتبط با آنزیم (ELISA)
اندازه گیری الاستاز به روش ایمونو سوربنت مرتبط با آنزیم (ELISA)

آمادگی قبل از انجام آزمایش الاستاز:

اگر از داروهای آنزیمی پانکراس استفاده می کنید، ممکن است از شما خواسته شود که آنها را به مدت 5 روز قبل از جمع آوری مدفوع آنها را  قطع کنید.

مدفوع آبکی، مانند اسهال، نمونه خوبی نیست زیرا آب موجود در مدفوع الاستاز را رقیق کرده و مقدار اندازه گیری شده را کاهش می دهد.

چه چیزی در آزمایش الاستاز مورد بررسی قرار می گیرد؟

الاستاز پانکراس (PE) یک آنزیم پروتئولیتیک است که در سلول های آسینار پانکراس تولید می شود. این ماده به صورت زیموژن آزاد می شود که سپس توسط تریپسین به یک آنزیم فعال در دوازدهه تبدیل می شود. الاستاز پانکراس نقش مهمی در هضم دارد و به طور پروتئولیتیکی پروتئین ها را ترجیحاً در باقی مانده های آلانین تجزیه می کند. این آزمایش میزان الاستاز در مدفوع را اندازه گیری می کند تا به ارزیابی اینکه آیا پانکراس فرد به درستی کار می کند یا خیر.

نحوه فعال سازی آنزیم های پانکراس
نحوه فعال سازی آنزیم های پانکراس

پانکراس اندامی است که در شکم قرار دارد و از دو نوع بافت تشکیل شده است: برون ریز و غدد درون ریز. بافت برون‌ریز مسئول تولید الاستاز به همراه سایر آنزیم‌هایی است که برای تجزیه چربی‌ها، پروتئین‌ها و کربوهیدرات‌ها به عنوان بخشی از هضم غذا به روده کوچک منتقل می‌شوند.

سلول-های-پانکراس
سلول های پانکراس

در دستگاه گوارش، الاستاز توسط آنزیم های دیگر تجزیه نمی شود و در نهایت از طریق مدفوع از بدن دفع می شود. الاستاز را می توان در مدفوع شناسایی و اندازه گیری کرد که پانکراس فرد به طور طبیعی کار می کند. هنگامی که بافت های برون ریز پانکراس الاستاز و سایر آنزیم های گوارشی کافی تولید نمی کنند، سطح مدفوع کاهش می یابد. به این وضعیت نارسایی برون ریز پانکراس می گویند.

آنزیم الاستاز پانکراس
آنزیم الاستاز پانکراس

نارسایی اگزوکرین پانکراس (EPI) زمانی رخ می دهد که میزان آنزیم های آزاد شده و انتقال یافته به روده کوچک برای هضم مناسب غذا و جذب مواد مغذی کافی نباشد. هر شرایطی که مجاری پانکراس را مسدود کند یا به سلول‌های تولیدکننده الاستاز آسیب برساند یا از بین ببرد، می‌تواند باعث نارسایی پانکراس شود. اغلب در شرایطی مانند پانکراتیت مزمن و گاهی اوقات سرطان پانکراس دیده می شود.

نارسایی اگزوکرین پانکراس (EPI)
نارسایی اگزوکرین پانکراس (EPI)

در کودکان، اغلب با سیستیک فیبروزیس (یک بیماری ارثی است که باعث ایجاد مخاط در ریه ها، پانکراس و سایر اندام ها می شود) یا سندرم شواچمن-دیاموند (یک بیماری نادر و ارثی است که باعث مشکلاتی در سیستم اسکلتی، مغز استخوان و پانکراس می شود) همراه است.نارسایی اگزوکرین پانکراس (EPI) به عنوان کاهش فعالیت آنزیم پانکراس زیر سطح آستانه گوارشی طبیعی توصیف می شود.

سیستیک فیبروزیس (CF)
سیستیک فیبروزیس (CF)

سندرم شواچمن-دیاموند
سندرم شواچمن-دیاموند

علائم بالینی EPI شامل استئاتوره، نفخ، ناراحتی شکمی و کاهش وزن است. EPI اغلب توسط پانکراتیت مزمن ایجاد می شود، اما می تواند با سرطان پانکراس، جراحی پانکراس، پانکراتیت حاد نکروزان، فیبروز کیستیک، بیماری التهابی روده (هر دو بیماری کرون و کولیت اولسراتیو)، دیابت (نوع I و II)، جراحی معده، سندرم روده کوتاه و سندرم زولینگر-الیسون مرتبط باشد. در صورت عدم درمان، بیماران مبتلا به EPI می توانند کاهش وزن و کمبود مواد مغذی قابل توجهی را تجربه کنند.

آزمایش مدفوع یک جزء حیاتی برای تشخیص EPI است. آزمایش 72 ساعته چربی مدفوع برای ارزیابی وجود استئاتوره مفید است. با این حال، این آزمایش برای بیمار دشوار است و به دلیل نیاز به مصرف 100 گرم چربی در روز به راحتی قابل تحمل نیست. یک روش جایگزین برای آزمایش چربی 72 ساعته مدفوع، اندازه گیری الاستاز پانکراس در مدفوع است. مقدار الاستاز پانکراس در مدفوع نماینده تولید آنزیم پانکراس است. بیماران مبتلا به EPI ممکن است کاهش غلظت الاستاز پانکراس در مدفوع داشته باشند.

محدوده مرجع آزمایش الاستاز:

  • <100 mcg/g (Severe Pancreatic Insufficiency)
  • 100-200 mcg/g (Moderate Pancreatic Insufficiency)
  • >200 mcg/g (Normal)

مقادیر مرجع برای همه سنین اعمال می شود.

توجه: واحد تست و محدوده نرمال تست وابسته به روش و کیت انجام دهنده تست می باشد و از آزمایشگاهی به آزمایشگاه دیگر ممکن است متغیر باشد

شاید این مطلب نیز برای شما مفید باشد

اقدام-فوری

مقادیر بحرانی در آزمایشگاه های تشخیص طبی

نوشته شده توسط: دکتر فرزاد باباخانی
 مقادیر بحرانی به عنوان "نتیجه یک آزمایش که نشان دهنده یک وضعیت پاتوفیزیولوژیک در مغایرت با مقادیر نرمال است و ...

سوالات متداول

چگونه از نتایج آزمایش الاستاز استفاده می شود؟

تست الاستاز همراه با سایر آزمایش‌ها، مانند چربی مدفوع و/یا کیموتریپسین مدفوع، برای ارزیابی نارسایی لوزالمعده در کودکان و بزرگسالان استفاده می‌شود.

نارسایی پانکراس ناتوانی پانکراس در تولید و/یا انتقال آنزیم های گوارشی کافی برای تجزیه غذا در روده و کمک به جذب مواد مغذی است. معمولاً در نتیجه آسیب مداوم و بدتر پانکراس رخ می دهد.

تست الاستاز در تشخیص نارسایی شدید موثرتر است و برای انواع خفیف یا متوسط ​​موثر نیست.

چه زمانی آزمایش الاستاز درخواست می شود؟

آزمایش الاستاز ممکن است زمانی درخواست شود که فرد دارای علائم و نشانه های نارسایی پانکراس باشد، مانند:

  • گرفتگی و نفخ شکم
  • مدفوع بدبو، حجیم و چرب
  • در کودکان، ناتوانی در افزایش وزن، تاخیر در رشد
  • سوء جذب
  • سوء تغذیه
  • کمبود ویتامین
  • کاهش وزن
نشانه های نارسایی پانکراس
نشانه های نارسایی پانکراس

نتیجه آزمایش الاستاز چه چیزی را نشان می دهد؟

مقدار طبیعی الاستاز در مدفوع افراد سالم وجود دارد.

کاهش مقدار الاستاز مدفوع ممکن است به این معنی باشد که فرد مورد آزمایش نارسایی پانکراس دارد. تشخیصی نیست، اما نشان می دهد که ممکن است آزمایش های بیشتری درخواست شود.

آیا چیز دیگری هست که باید بدانم؟

مدفوع آبکی، مانند اسهال، نمونه خوبی نیست زیرا آب موجود در مدفوع الاستاز را رقیق کرده و مقدار اندازه گیری شده را کاهش می دهد.

اگر آنزیم های لوزالمعده (و صفرا از کبد) به اندازه کافی در دسترس نباشد، چربی و سایر غذاها نمی توانند به درستی هضم شوند. اگر شرایطی مانع از جذب مواد مغذی توسط روده شود، با دفع در مدفوع “از بین می روند”. در هر دو مورد – هضم یا جذب نامناسب – فرد مبتلا می تواند علائم مرتبط با سوء جذب و در موارد شدید علائم سوء تغذیه و کمبود ویتامین را تجربه کند.

افراد مبتلا به اختلال عملکرد پانکراس اغلب نیاز به نظارت دقیق توسط پزشک خود دارند. آنها ممکن است از طریق آنزیم های تجویز شده که از طریق خوراکی (خوراکی) و مکمل های ویتامینی مصرف می شوند، علائم تسکین یافته و بهبود تغذیه ای پیدا کنند.

چه مدت طول می کشد تا نتایج آزمایش آماده گردد؟

این بستگی به آزمایشگاهی دارد که آزمایش را انجام می دهد. همه آزمایشگاه ها این آزمایش را ارائه نمی دهند و ممکن است لازم باشد نمونه شما برای آزمایش به آزمایشگاه مرجع ارسال شود. ممکن است چند روز طول بکشد تا نتایج در دسترس باشد.

اگر آزمایش الاستاز طبیعی باشد، چه آزمایش‌های آزمایشگاهی دیگری ممکن است انجام شود؟

اگر علائم و نشانه‌های شما ادامه داشته باشد و شک قوی به نارسایی پانکراس وجود داشته باشد، پزشک ممکن است آزمایش مدفوع برای چربی مدفوع و کیموتریپسین یا آزمایش خون برای آمیلاز و لیپاز را برای بررسی سایر جنبه‌های پانکراس و عملکرد گوارشی درخواست کند.

چه چیزی باعث نارسایی پانکراس می شود؟

نارسایی پانکراس می تواند در اثر حملات منظم پانکراتیت حاد یا پانکراتیت مزمن ایجاد شود. کمتر اما گاهی با سرطان پانکراس همراه است. سایر علل نارسایی ممکن است شامل بیماری سلیاک، بیماری کرون، پانکراتیت خودایمنی (بیماری مرتبط با ایمونوگلوبولین G4)، سندرم زولینگر-الیسون، و برخی روش‌های جراحی باشد که می‌تواند منجر به کاهش عملکرد دستگاه گوارش یا پانکراس شود.

در کودکان، نارسایی پانکراس اغلب با فیبروز کیستیک (CF) یا سندرم سواچمن-دیاموند (SDS) همراه است. SDS بعد از CF دومین علت شایع نارسایی ارثی پانکراس است. همه افراد مبتلا به SDS درجاتی از نارسایی لوزالمعده را دارند که از دوران نوزادی شروع می شود.

علاوه بر این، افرادی که ناقل یک نسخه جهش یافته از ژن CFTR هستند، ژنی که معمولاً مسئول فیبروز کیستیک است، ممکن است نارسایی پانکراس داشته باشند و علائم و نشانه های مرتبط را تجربه کنند.

مطالب مرتبط در متااورگانون:

در جای دیگر وب:

منابع مورد استفاده در این مطلب

Al-Kaade, S. (2016 August 03, Updated). Exocrine Pancreatic Insufficiency. Medscape Drugs and Diseases. Available online at http://emedicine.medscape.com/article/2121028-overview Accessed on 3/19/17.

Lyon, E. et. al. (2016 December 16 Updated). Pancreatitis, Chronic – Chronic Pancreatitis. ARUP Consult. Available online at https://arupconsult.com/content/pancreatitis-chronic. Accessed on 3/19/17.

Levy, P. et. al. (2014 October). Epidemiology of chronic pancreatitis: burden of the disease and consequences. United European Gastroenterol J. 2014 Oct;2(5):345-54. Available online at https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25360312. Accessed on 3/19/17.

Schneider, A. et. al. (2005 May). Monoclonal versus Polyclonal ELISA for Assessment of Fecal Elastase Concentration: Pitfalls of a New Assay. Clinical Chemistry 51, No. 6, 2005. Available online at http://clinchem.aaccjnls.org/content/51/6/1052. Accessed on 3/19/17.

Kellerund, J. and Layer, P. (2015 September 14). Diagnosis of pancreatic exocrine insufficiency in chronic pancreatitis. Pancreapedia: Exocrine Pancreas Knowledge Base, DOI: 10.3998/panc.2015.37. Available online at https://www.pancreapedia.org/reviews/diagnosis-of-pancreatic-exocrine-insufficiency-in-chronic-pancreatitis. Accessed on 3/19/17.

Bansal, R. (2017 February Revised). Chronic Pancreatitis. Merck Manual Professional Version. Available online at http://www.merckmanuals.com/professional/gastrointestinal-disorders/pancreatitis/chronic-pancreatitis. Accessed on 3/19/17.

Löhr, J. et. al. (2013 April). Synopsis of recent guidelines on pancreatic exocrine insufficiency. United European Gastroenterol J. 2013 Apr; 1(2): 79–83. Available online at https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4040730/. Accessed on 3/19/17.

Whitcomb, D. (© 2009). Function Testing. Pancreas.org. Available online at https://pancreas.org/patients/testing-procedures/functional/. Accessed on 3/19/17.

Gheorghe, C. et. al. (2015 March). Romanian Guidelines on the Diagnosis and Treatment of Exocrine Pancreatic Insufficiency. J Gastrointestin Liver Dis, March 2015 Vol. 24 No 1: 117-123. Available online at http://www.jgld.ro/2015/1/21.html. Accessed on 3/19/17.

Pezzilli, R. et. al. (2013 November 28). Exocrine pancreatic insufficiency in adults: A shared position statement of the Italian association for the study of the pancreas. World J Gastroenterol. 2013 Nov 28; 19(44): 7930–7946. Available online at https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3848141/. Accessed on 3/19/17.

Guandalini, S. (2016 September 26 Updated). Chronic Pancreatitis. Medscape Drugs and Diseases. Available online at http://emedicine.medscape.com/article/181554-overview. Accessed on 3/19/17.

Duggan, S. et. al. (2016 February 21). Chronic pancreatitis: A diagnostic dilemma. World J Gastroenterol. 2016 Feb 21; 22(7): 2304–2313. Available online at https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4735004/. Accessed on 3/19/17.

Struyvenberg, M. et. al. (2017 February 10). Practical guide to exocrine pancreatic insufficiency – Breaking the myths. BMC Med. 2017; 15: 29. Available online at https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5301368/. Accessed on 3/19/17.

Lindkvist, B. (2013 November 14 Updated). Diagnosis and treatment of pancreatic exocrine insufficiency. World J Gastroenterol. 2013 Nov 14; 19(42): 7258–7266. Available online at https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3831207/. Accessed on 3/19/17.

Lüth, S. et. al. (2001 October). Fecal elastase-1 determination: ‘gold standard’ of indirect pancreatic function tests? Scand J Gastroenterol. 2001 Oct;36(10):1092-9. Abstract. Available online at https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11589385. Accessed on 3/19/17.

دکتر فرزاد باباخانیمشاهده نوشته ها

PHD ویروس‌شناسی پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *