آزمایش پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 HE4

پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) یک تومور مارکر جدید برای عود بیماری است، که برای زنان مبتلا به سرطان تخمدان شناخته شده که تحت درمان قرار گرفته اند اندیکاسیون دارد. HE4 یک گلیکوپروتئین است که در اپیتلیوم غددی طبیعی دستگاه تناسلی، لوله های کلیوی و اپیتلیوم تنفسی تولید می شود.

آنچه در ادامه می‌خوانید:

چرا آزمایش پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) درخواست می شود؟

برای کمک به مانیتور سرطان تخمدان اپیتلیال پس از درمان؛ برای تشخیص عود یا پیشرفت بیماری

برای غربالگری زنان بدون علامت سرطان تخمدان توصیه نمی شود

چه زمانی آزمایش پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) بایستی انجام شود؟

قبل از شروع درمان سرطان تخمدان اپیتلیال و در فواصل بعد از درمان

نمونه مورد نیاز برای آزمایش پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4):

  • ظرف/لوله: لوله با درب قرمز یا زرد (ترجیحا همراه با ژل جداکننده)
  • نوع نمونه: سرم
  • حجم نمونه: 1 میلی لیتر
لوله لخته(Clot Activator1)
لوله های مورد استفاده برای آزمایش پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4)

شاید این مطلب نیز برای شما مفید باشد

شرایط-نگهداری-دمایی-نمونه-برای-آزمایش-پروتئین-اپیدیدیم-انسانی-4-(HE4)شرایط-قبول-یا-رد-نمونه-آزمایش-پروتئین-اپیدیدیم-انسانی-4-(HE4)

شاید این مطلب نیز برای شما مفید باشد

نگهداری-و-ذخیره-سازی-نمونه-ها

ذخیره سازی نمونه های آزمایشگاهی

نوشته شده توسط: دکتر فرزاد باباخانی
ذخیره سازی نمونه های آزمایشگاهی یکی از مطالب بسیار با اهمیت در حوژه آزمایشگاه است. زیرا هنگام اندازه گیری غلظت ...

نام روش انجام آزمایش پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4):

ایمونواسی الکتروکمی لومینسانس

شرح روش

روش سنجش پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) یک روش ایمونواسی الکتروکمی لومینسانس ساندویچی است که از یک آنتی بادی اختصاصی HE4 مونوکلونال بیوتینیله و یک آنتی بادی اختصاصی HE4 مونوکلونال با کمپلکس روتنیم استفاده می کند. HE4 در نمونه با آنتی بادی اختصاصی HE4 بیوتینیله شده (موش) و آنتی بادی مونوکلونال اختصاصی HE4 (موش) که با روتنیوم برچسب گذاری شده است واکنش می دهد و یک کمپلکس ساندویچی را تشکیل می دهد.

ریزذرات پوشش داده شده با استرپتاویدین اضافه می شوند و مخلوط به داخل سلول اندازه گیری آسپیره می شود که در آن ریزذرات به صورت مغناطیسی روی سطح الکترود جذب می شوند. سپس مواد غیر متصل حذف می شوند. اعمال ولتاژ به الکترود باعث القای انتشار نورتابی شیمیایی می شود که سپس با منحنی کالیبراسیون برای تعیین مقدار HE4 در نمونه بیمار اندازه گیری می شود.

آمادگی قبل از انجام آزمایش پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4):

به آمادگی خاصی نیاز ندارد

چه چیزی در آزمایش پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) مورد بررسی قرار می گیرد؟

پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) یک پروتئین N-گلیکوزیله است که توسط اکثر سلول‌های سرطان تخمدان اپیتلیال، اما نه همه، تولید می‌شود. این باعث می شود که این آزمایش به عنوان تومور مارکر در شرایط خاص مفید باشد. این آزمایش میزان پپروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) را در خون اندازه گیری می کند.

پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4)
پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4)

افزایش قابل توجهی از پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) اغلب در خون زنان مبتلا به سرطان تخمدان اپیتلیال وجود دارد. هنگامی که HE4 افزایش می یابد، آزمایش HE4 ممکن است برای مانیتور اثربخشی درمان و/یا برای عود یا پیشرفت سرطان استفاده شود.

سرطان تخمدان پنجمین علت شایع مرگ ناشی از سرطان در زنان است. طبق گزارش انجمن سرطان آمریکا (ACS)، خطر ابتلا به سرطان تخمدان در طول زندگی یک زن حدود 1 در 75 و خطر مرگ در طول زندگی 1 در 100 است. ACS تخمین می‌زند که حدود 22000 مورد جدید هر ساله در ایالات متحده تشخیص داده می‌شود و حدود 14000 زن بر اثر آن می میرند.

سرطان تخمدان اپیتلیال شایع ترین نوع سرطان تخمدان است. منشأ آن در سلول هایی است که خارج تخمدان ها را می پوشانند و 85 تا 90 درصد سرطان های تخمدان را تشکیل می دهند.

انواع مختلفی از سرطان تخمدان وجود دارد، از جمله: سروزی، آندومتریوئید، موسینوس و سلول شفاف. که نوع سروزی شایع ترین آنهاست. برخی مطالعات نشان داده‌اند که پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) در بیش از 90 درصد سرطان‌های سروزی و اپیتلیال تخمدان آندومتریوئید و حدود 50 درصد تومورهای سلول شفاف افزایش می‌یابد، اما معمولاً در سرطان‌های موسینوس افزایش نمی‌یابد. بنابراین، HE4 برای پایش بیماران مبتلا به انواع دیگر سرطان تخمدان، مانند تومورهای موسینوس یا سلول زایای استفاده نمی شود.

طبقه بندی انواع سرطان تخمدان
طبقه بندی انواع سرطان تخمدان

در حال حاضر روش قابل اعتمادی برای تشخیص زودهنگام سرطان تخمدان در زنان بدون علامت وجود ندارد. کمتر از 20 درصد از سرطان های تخمدان در مراحل اولیه قبل از انتشار به خارج از تخمدان یافت می شوند. یکی از دلایلی که آنها شناسایی نمی شوند این است که علائم سرطان تخمدان نسبتاً غیر اختصاصی هستند. نیاز به یک روش قابل اعتماد برای تشخیص زودهنگام سرطان تخمدان در بین زنان بدون علامت، همچنان باعث تحقیقات مداوم می شود. در این میان، معاینات فیزیکی منظم، معاینه لگن و آگاهی از سابقه خانوادگی و علائم مهم است.

نشان داده شده است که پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) در 93 درصد سرطان های سروزی، 100 درصد آندومتریوئیدها و 50 درصد از کارسینوم های سلول شفاف تخمدان بیش از حد بیان می شود. در مطالعه ای روی 233 بیمار با توده لگنی، از جمله 67 بیمار مبتلا به سرطان تخمدان اپیتلیال، پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) حساسیت بالاتری برای تشخیص سرطان تخمدان نسبت به آنتی ژن سرطانی 125 (CA 125)، به ترتیب 72.9% در مقابل 43.3% با ویژگی 95% داشت.

نمودار ROC و AUC برای CA125 و HE4 برای بیماران مبتلا به سرطان تخمدان اپیتلیال و بیماری های خوش خیم.
نمودار ROC و AUC برای CA125 و HE4 برای بیماران مبتلا به سرطان تخمدان اپیتلیال و بیماری های خوش خیم

محققان همچنین دریافتند که پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) در بیش از نیمی از بیماران مبتلا به سرطان تخمدان که سطح CA 125 بالایی نداشتند، افزایش یافته است. بنابراین، ترکیب این دو مارکر حساسیت تشخیصی سرطان را برای تشخیص سرطان تخمدان بهبود بخشیده است.

این یافته ها باعث ایجاد یک الگوریتم نشانگر دوگانه شد که HE4 و CA 125 را با وضعیت های قبل و بعد از یائسگی بیمار ترکیب می کرد که به عنوان الگوریتم خطر بدخیمی تخمدان (ROMA) شناخته می شود. در چندین مطالعه نشان داده شده است که ROMA وجود توده بدخیم تخمدانی را بهتر از سایر مارکرها با حساسیت و ویژگی بالا پیش بینی می کند.

برای محاسبه عدد الگوریتم خطر بدخیمی تخمدان (ROMA) می توانید از لینک زیر استفاده کنید:

* ROMA (Risk of Ovarian Malignancy Algorithm)

ارزش تشخیصی HE4 و CA-125 سرم و شاخص ROMA در سرطان تخمدان
ارزش تشخیصی HE4 و CA-125 سرم و شاخص ROMA در سرطان تخمدان

شاید این مطلب نیز برای شما مفید باشد

عوامل مداخله گر در آزمایش پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4):

در موارد نادر، تداخل ناشی از تیترهای بسیار بالای آنتی بادی ها در واکنشگرهای اختصاصی آنالیت (آنتی بادی های ضد موش یا هتروفیل انسانی، استرپتاویدین یا روتنیوم) ممکن است رخ دهد. در صورتی که نتیجه با تظاهرات بالینی مرتبط نباشد، باید به آزمایشگاه هشدار داده شود

محدوده مرجع آزمایش پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4):

محدوده مرجع آزمایش HE4

توجه: محدوده مرجع و واحد آزمایش وابسته به روش انجام و کیت می باشد و ممکن است در آزمایشگاه های مختلف متفاوت باشد. بنابراین توصیه می گردد که آزمایش ها ترجیحا در یک آزمایشگاه مورد بررسی قرار گیرد.

سوالات متداول

چگونه از نتایج آزمایش پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) استفاده می شود؟

پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) همراه با CA125 برای مانیتور زنانی که برای سرطان تخمدان اپیتلیال درمان شده اند استفاده می شود. برای اینکه بتوان از HE4 به عنوان تومور مارکر مفید استفاده کرد، باید قبل از درمان افزایش یافته باشد. CA125 ابزار اولیه مورد استفاده برای پایش سرطان تخمدان بوده است، اما در همه سرطان‌ها افزایش نمی‌یابد، ممکن است در مراحل اولیه سرطان افزایش قابل توجهی نداشته باشد، و در شرایط غیر سرطانی می‌تواند افزایش یابد. به این دلایل، جامعه پزشکی به جستجوی نشانگرهای تومور حساس تر و خاص تر ادامه می دهد.

درخواست HE4 و CA125 با هم اطلاعات تکمیلی را فراهم می کند و سیستم نظارتی بهتری برای تشخیص موثر بودن درمان و بازگشت سرطان اپیتلیال تخمدان ایجاد می کند. این آزمایش ها قبل از درمان برای ایجاد یک خط پایه و سپس به صورت دوره ای پس از درمان درخواست می شوند. آزمایش سریال برای HE4 باید همراه با سایر یافته های بالینی برای مانیتور سرطان تخمدان استفاده شود. نتایج آزمون HE4 با ابزار/روش های مختلف قابل مقایسه با یکدیگر نیستند.

پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) به عنوان یک آزمایش غربالگری برای زنان بدون علامت توصیه نمی شود زیرا غیراختصاصی است. مقادیر کمی پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) می تواند توسط بافت های طبیعی در سراسر بدن تولید شود و افزایش خفیف ممکن است در افراد با انواع شرایط غیر سرطانی دیده شود.

آزمایش  پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) برای مانیتور سرطان های اپیتلیال مخاطی تخمدان یا تومورهای سلول زاینده در نظر گرفته نشده است زیرا به ندرت در این سرطان ها افزایش می یابد.

استفاده اضافی از HE4 به عنوان بخشی از الگوریتم خطر بدخیمی تخمدان (ROMA) است. این محاسبه نتایج HE4، CA125 و وضعیت یائسگی یک زن را در یک نمره عددی ترکیب می کند. نمره ROMA می تواند توسط یک پزشک قبل از عمل جراحی برای کمک به تعیین اینکه آیا یک توده در لگن (توده لگن) احتمالا بدخیم است یا خیر استفاده می شود.

چه زمانی آزمایش پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) درخواست می شود؟

آزمایش پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) ممکن است همراه با CA125 و سایر ارزیابی‌های بالینی زمانی که یک زن مبتلا به سرطان تخمدان اپیتلیال تشخیص داده می‌شود تا ببیند آیا این پروتئین‌ها توسط سرطان تولید می‌شوند یا خیر و برای ایجاد یک خط پایه برای مقایسه با اندازه‌گیری‌های آینده، درخواست می‌شود. اگر غلظت ها قبل از درمان افزایش یافته باشد، HE4 و CA125 ممکن است به صورت دوره ای پس از درمان برای تعیین تغییر نتایج آزمایش و نظارت بر عود سرطان یا پیشرفت بیماری درخواست شوند.

گاهی اوقات، یک پزشک ممکن است HE4 و CA125 را به عنوان بخشی از محاسبه ROMA درخواست دهد، زمانی که یک زن توده لگنی دارد تا به تشخیص اینکه آیا توده احتمالاً بدخیم است یا خیر.

نتیجه آزمایش پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) چه چیزی را نشان می دهد؟

  • اگر زنی که مبتلا به سرطان تخمدان اپیتلیال تشخیص داده شده است، HE4 پایه آن طبیعی است، این آزمایش برای پایش سرطان تخمدان او مفید نیست.
  • اگر سطوح HE4 و CA125 در ابتدا افزایش یافته و سپس پس از درمان کاهش یابد، به طور کلی به این معنی است که سرطان تخمدان اپیتلیال به درمان پاسخ داده است.
  • اگر سطوح افزایش یابد یا ثابت بماند، سرطان احتمالاً پاسخ نداده است. افزایش سطو  HE4 و CA125 که در طی نظارت دوره ای پس از درمان یا جراحی سرطان یافت می شود ممکن است نشان دهنده بازگشت سرطان باشد.
  • در خانمی با توده ای در لگن که تحت عمل جراحی قرار خواهد گرفت، افزایش نمره ROMA می تواند پیش بینی کند که توده لگنی به احتمال زیاد بدخیم است.

آیا چیز دیگری هست که باید بدانم؟

آزمایشگاه‌های مختلف ممکن است از انواع مختلفی از آزمایش‌ها برای اندازه‌گیری HE4 استفاده کنند، بنابراین نتایج آزمایشگاه‌های مختلف ممکن است قابل مقایسه نباشند. هنگام انجام یک سری آزمایش های HE4، ترجیح داده می شود که همه آزمایش ها با استفاده از یک نوع آزمایش و معمولاً توسط یک آزمایشگاه انجام شوند. این تضمین می کند که نتایج حاصل از یک سری آزمایش می تواند به درستی مقایسه و تفسیر شود. ممکن است بخواهید با پزشک خود در مورد محل انجام آزمایش ها صحبت کنید.

آیا می توان آزمایش پروتئین اپیدیدیم انسانی 4 (HE4) را در مطب پزشک انجام داد؟

خیر، تست HE4 به تجهیزات تخصصی نیاز دارد. در حال حاضر به طور گسترده در دسترس نیست و ممکن است لازم باشد نمونه شما به آزمایشگاه مرجع ارسال شود.

آیا استفاده از هر دو HE4 و CA125 ضروری است؟

در حال حاضر، با داده‌های موجود، HE4 به تنهایی مورد استفاده قرار نمی‌گیرد – این تست به عنوان کمکی در پایش سرطان تخمدان اپیتلیال در نظر گرفته می‌شود. استفاده از آن ممکن است در طول زمان با در دسترس قرار گرفتن داده های بیشتر تکامل یابد.

چرا پزشک معالج سرطان تخمدان من را با HE4 کنترل نمی کند؟

اگر سرطان تخمدان غیر اپیتلیالی دارید، این آزمایش درخواست نمی شود. اگر سرطان شما مقادیر بیشتری HE4 تولید نکند، به عنوان یک ابزار نظارتی مفید نخواهد بود. همچنین، از آنجایی که این یک آزمایش جدید است، پزشک شما ممکن است منتظر باشد تا اطلاعات بیشتری در مورد آزمایش قبل از انجام آن در دسترس قرار گیرد.

مطالب مرتبط در متااورگانون:

در جای دیگر وب:

منابع مورد استفاده در این مطلب

2020 review performed by Qing H. Meng PhD, MD, DABCC, FAACC, Professor and Director of Clinical Chemistry and Special Chemistry Laboratories, Department of Laboratory Medicine.

(April 11, 2018) American Cancer Society. Ovarian Cancer, Tests. Available online at https://www.cancer.org/cancer/ovarian-cancer.html. Accessed on 4/8/2020.

(April 2019) American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). Ovarian Cancer, Frequently Asked Questions. Available online at https://www.acog.org/patient-resources/faqs/gynecologic-problems/ovarian-cancer. Accessed on 4/8/2020.

(April 2019) American Society of Clinical Oncology (ASCO). Ovarian, Fallopian Tube, and Peritoneal Cancer: Diagnosis. Available online at https://www.cancer.net/cancer-types/ovarian-fallopian-tube-and-peritoneal-cancer/diagnosis. Accessed 4/8/2020.

(August 19, 2019) Centers for Disease Control and Prevention. Ovarian Cancer. Available online at https://www.cdc.gov/cancer/ovarian/index.htm. Accessed on 4/8/2020.

Yang WL, Lu Z, Bast RC Jr. The role of biomarkers in the management of epithelial ovarian cancer. Expert Rev Mol Diagn. 2017 Jun;17(6):577-591.

Sources Used in Previous Reviews

(2016 February 4 Revised). Ovarian Cancer, Detailed Guide. American Cancer Society [On-line information]. Available online at http://www.cancer.org/cancer/ovariancancer/detailedguide/index. Accessed on 03/04/16.

Ferraro, S. et. al. (2013). Serum Human Epididymis Protein 4 vs Carbohydrate Antigen 125 for Ovarian Cancer Diagnosis. Medscape Multispecialty from J Clin Pathol. 2013;66(4):273-281. [On-line information]. Available online at http://www.medscape.com/viewarticle/781857. Accessed on 03/04/16.

Hussain, F. et. al. (2015 January 13 Updated). Gynecologic Tumor Markers Tumor Marker Overview. Medscape Drugs & Diseases [On-line information]. Available online at http://emedicine.medscape.com/article/269839-overview#a1. Accessed on 03/04/16.

(© 1995–2016). Human Epididymis Protein 4, Serum. Mayo Clinic Mayo Medical Laboratories. [On-line information]. Available online at http://www.mayomedicallaboratories.com/test-catalog/Clinical+and+Interpretive/62137. Accessed on 03/04/16.

Grenache, D. (2016 February Updated).Ovarian Cancer. ARUP Consult [On-line information]. Available online at https://arupconsult.com/node/2384. Accessed on 03/04/16.

Santotoribio, J. (2016 January 20). What are the tumor markers that best identify the epithelial ovarian cancer? NACB Scientific Shorts. [On-line information]. Available online at https://www.aacc.org/community/national-academy-of-clinical-biochemistry/scientific-shorts/2016/what-are-the-tumor-markers-that-best-identify-the-epithelial-ovarian-cancer. Accessed on 03/04/16.

(2015 November 4 Reviewed). Tumor Markers. National Cancer Institute [On-line information]. Available online at http://www.cancer.gov/about-cancer/diagnosis-staging/diagnosis/tumor-markers-fact-sheet. Accessed on 03/04/16.

Jinping L. et. al. (2009). HE4 as a Biomarker for Ovarian and Endometrial Cancer Management. Medscape News & Perspective from Expert Rev Mol Diagn. 2009;9(6):555-566 [On-line information]. Available online at http://www.medscape.com/viewarticle/711023. Accessed on 03/04/16.

(2016 March 2). New Report Finds ‘Surprising Gaps’ in Knowledge of Ovarian Cancers; Better Understanding Needed to Make Progress in Prevention, Early Detection, Treatment, and Management of Disease. National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine Press Release [On-line information]. Available online at http://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=21841. Accessed on 03/04/16.

Algeciras-Schimnich, A. (2013 March 1). Ovarian Cancer, A Review of Current Serum Markers and Their Clinical Applications. Clinical Laboratory News [On-line information]. Available online at https://www.aacc.org/publications/cln/articles/2013/march/ovarian-cancer. Accessed on 03/04/16.

Zhuang, H. et. al. (2014 November 1). Human epididymis protein 4 in association with Annexin II promotes invasion and metastasis of ovarian cancer cells. Molecular Cancer 2014 13:243. [On-line information]. Available online at http://molecular-cancer.biomedcentral.com/articles/10.1186/1476-4598-13-243. Accessed on 03/04/16.

(2012 December Reviewed). HE4, Ovarian Cancer Monitoring. Quest Diagnostics [On-line information]. Available online at http://www.questdiagnostics.com/testcenter/testguide.action?dc=TS_HE4_Ovarian_Cancer_Monitoring. Accessed on 03/04/16.

Chang, X. et. al. (2011 July). Human Epididymis Protein 4 (HE4) as a Serum Tumor Biomarker in Patients With Ovarian Carcinoma. Int J Gynecol Cancer. 2011; 21(5): 852-858. [On-line information]. Available online at http://journals.lww.com/ijgc/Abstract/2011/07000/Human_Epididymis_Protein_4__HE4__as_a_Serum_Tumor.12.aspx. Accessed on 03/04/16.

Macedo, A. et. al. (2014 September). Accuracy of serum human epididymis protein 4 in ovarian cancer diagnosis: a systematic review and meta-analysis. Int J Gynecol Cancer. 2014; 24(7):1222-31. [On-line information]. Available online at http://journals.lww.com/ijgc/Fulltext/2014/09000/Accuracy_of_Serum_Human_Epididymis_Protein_4_in.14.aspx#. Accessed on 03/04/16.

Drapkin, R. et. al. (2005). Human Epididymis Protein 4 (HE4) Is a Secreted Glycoprotein that Is Overexpressed by Serous and Endometrioid Ovarian Carcinomas. Cancer Res, March 15, 2005 65; 2162 [On-line information]. Available online at http://cancerres.aacrjournals.org/content/65/6/2162.full. Accessed on 03/04/16.

دکتر فرزاد باباخانیمشاهده نوشته ها

PHD ویروس‌شناسی پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *