معادله CKD-EPI برای محاسبه GFR

دکتر علیرضا لطفی کیان
آخرین بروزرسانی
15 اسفند 1402
آخرین بروزرسانی
15 اسفند 1402
معادله CKD-EPI برای محاسبه GFR

معادله CKD-EPI برای محاسبه GFR:

⚪️ معادله ی “ MDRD-IDMS GFR “ برای برآورد میزان فیلتراسیون گلومرولی [GFR] کلیه ها برمبنای چهار پارامتر سن، جنس، شاخص توده بدن [BMI] و کراتینین سرم بیمارمی باشد. این فرمول تنها دربیماری کلیوی مزمن [CKD] کاربرد دارد و برای تخمین نارسایی کلیوی حاد [ARF] به اندازه ی کافی دقت نداشته و کارایی ندارد. پژوهش های متعددی نشان داده اند معادله MDRD -IDMS ممکن hست در افراد سالم میزان واقعی GFR را تا 29 درصد کمتر تخمین بزند.

⚪️ به طورکلی معادله MDRD -IDMS نه تنها نمی تواند برای ارزیابی ARF به کار رود بلکه محاسبه ی GFR بر مبنای آن فقط در بیماران با نارسایی کلیوی مزمن ِپایدار [stable CKD] مفید و سودمند است. GFR یک اندکس کلیدی ِ فونکسیون کلیوی می باشد و eGFR نیز یک مشتق ریاضی ِآنست. شایعترین علل اتیولوژیک کاهش eGFR عبارتنداز دیابت و  پُرفشاری خون [HTN].

⚪️ مقادیر نرمال GFR تا 70 سالگی باید بیش از 60mL/min/1.73m2 باشد. ضمناً به دلیل اینکه میزان GFR با افزایش سن به طور فیزیولوژیکال کاهش می یابد در افراد بالای 70 سال ممکن hست زیر 60 باشد و فرد عملکرد کلیوی کاملاً نرمال داشته باشد.

⚪️ معادله CKD-EPI برای محاسبه ی GFR کلیوی بر مبنای کراتی نین یا سیستاتین C و یا هر دو به اضافه ی مشخصات فردی بیمارست. بنیاد ملّی کلیه آمریکا [National Kidney Foundation] در ۲۰۰۹ اعلام کرد که CKD-EPI نسبت به eGFR ارجحیت دارد و به همین علت بشدّت توصیه می گردد. محاسبه ی GFR برمبنای CKD-EPI معمولاً در بیمارانی که GFR مختل دارند و نیازمند تنظیم دارو درمانی خود با کلیرانس کلیوی شان هستند پیشنهاد می شود.

به عبارت دیگر کاربرد معادله ی CKD-EPI نسبت به معادله ی MDRD -IDMS برای محاسبه ی GFR ترجیح دارد بخصوص در بیماران با eGFR نرمال یا کمی کاهش یافت.

تفاوت های معادله MDRD IDMS GFR و معادله CKD EPI برای محاسبه GFR

آزمایش نرخ تخمینی فیلتراسیون گلومرولی (eGFR) | نرخ فیلتراسیون گلومرولی | نرخ فیلتراسیون گلومرولی محاسبه شده (cGFR)

آزمایش نرخ تخمینی فیلتراسیون گلومرولی (eGFR) | نرخ فیلتراسیون گلومرولی | نرخ فیلتراسیون گلومرولی محاسبه شده (cGFR)

تفاوت های معادله های مختلف برای محاسبه GFR

🗯 اندیکاسیون های محاسبه ی GFR با استفاده ازمعادله CKD-EPI:

  • بررسی عملکرد کلیه ها در بزرگسالان طی بیماری های مزمن کلیوی [CKD] و نه نارسایی های حاد کلیوی [ARF].
  • معادله ی CKD-EPI Cystatin C ترجیحاً در بیماران سیروتیک و یا بیماران با “Low muscle mass “ کاربرد دارد.

🗯 معایب و مزایای معادله ی CKD-EPI برای برآورد GFR:

⚪️ تخمین GFR با استفاده از CKD-EPI Creatinine در افراد زیر از دقت کمتری برخوردارست: دیابتی های با High GFR، زنان باردار، افراد با “High body mass”، افراد با سؤتغذیه ی شدید، پاراپلژیک، قطع عضو و… .

⚪️ تخمین های CKD-EPI با استفاده از Cystatin C براحتی تحت تاثیر متغیر هایی که تاکنون مورد مطالعه قرارگرفته اند مانند سن، جنس و نژاد قرار می گیرند.

⚪️ تخمین های CKD-EPI با استفاده از کراتینین بیمار دقیق‌تر از سیستاتین C می باشند.

⚪️ تخمین های CKD-EPI با استفاده از هردو آنالیت کراتینین و سیستاتین C به مراتب دقیق تر از استفاده از هرکدام از آن دو به تنهایی می باشند.

⚪️ معادله ی CKD-EPI Creatinine به تنهایی فقط زمانی کاربرد دارد که امکان سنجش Cystatin C وجود نداشته باشد.

➖CKD; Chronic Kidney Disease
➖EPI; Epidemiology Collaboration group
➖MDRD; Modification of Diet in Renal Disease
➖IDMS; Isotopic Dilution Mass Spectrometry
➖GFR; Glomerular Filtration Rate
➖ARF; Acute Renal Failure

🗯 طبق گایدلاین های منتشره توسط انجمن های مرتبط ِ ارولوژی فرمول CKD-EPI فقط برای بزرگسالان توصیه می گردد و برای اطفال فرمول آپدیت شده ی “ Schwartz” به نام “Bedside [CKiD 2009] پیشنهاد می گردد.

🗯 در فایل پیوست اختصاصیت و دقت ِدیاگنوستیک معادلات متعدد ذکرشده برای تخمین GFR با یکدیگر مقایسه شده‌ اند و همان گونه که ذکر شد بیشترین حساسیت و اختصاصیت در محاسبه ی GFR متعلق به معادله CKD- EPI با استفاده از هردو آنالیت کراتینین و سیستاتین C می باشد.

photo 5764951842428662055 y

🗯 فرمول CKD-EPI بسیار پیچیده است و به همین علت از محاسبه گر های اتوماتیک و “on-line” برای محاسبه استفاده می شود.

معادله CKD EPI سال 2021 براساس کراتینین سرم به تنهایی

معادله CKD EPI سال 2021 براساس کراتینین سرم و سیستاتین C

در سایت medscape در مورد معادله CKD-EPI بیشتر بخوانید:

معادله CKD-EPI در تلاشی برای ایجاد فرمول دقیق تری برای تخمین میزان فیلتر گلومرولی (GFR) از کراتینین سرم و سایر پارامترهای بالینی در دسترس، ایجاد شد، به ویژه در زمانی که GFR واقعی > 60 میلی لیتر در دقیقه در هر 1.73 متر مربع است.

آزمایش کراتینین (Cr) | Creatinine | کراتینین ادرار

آزمایش کراتینین (Cr) | Creatinine | کراتینین ادرار

آزمایش سیستاتین C یا Cystatin C

آزمایش سیستاتین C یا Cystatin C

🖌 دکتر علیرضا لطفی کیان 🖌
دکترای علوم آزمایشگاهی بالینی
از دانشگاه علوم پزشکی ایران

مورد تایید و بازبینی شده توسط:

دکتر فرزاد باباخانی

این مقاله را به دوستان خود معرفی کنید

منابع مقاله

این مقاله تالیف شده است و یا منابع مربوطه ثبت نشده است.

این مقاله برای شما مفید بود؟

ثبت دیدگاه

Go to Top