آزمایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA)

آزمایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA) برای بررسی اینکه چگونه درمان در انواع خاصی از سرطان، به ویژه سرطان روده موثر است، استفاده می شود. آنتی ژن های کارسینومبریونیک پروتئین هایی هستند که توسط برخی از انواع سرطان تولید می شوند. در پاسخ به آنتی ژن ها، بدن آنتی بادی تولید می کند تا به مبارزه با آنها کمک کند.

اسامی دیگر:

  • Carcinoembryonic Antigen Test
  • CEA Blood Test
  • Carcinoembryonic Antigen Assay
  • CEA Assay

آنچه در ادامه می‌خوانید:

چرا آزمایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA) درخواست می شود؟

  • در صورت وجود برخی سرطان ها(به ویژه دستگاه گوارش [GI] یا پستان)
  • ممکن است برای پایش اثر درمان و عود بیماری استفاده شود
  • CEA نشانگر تومور برای موارد زیر است:
    کارسینوم کولورکتال
    کارسینوم دستگاه گوارش
    بدخیمی های ریه
    سرطان های سینه
    ممکن است در سرطان سینه استفاده شود.

چه زمانی آزمایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA) بایستی انجام شود؟

برآورد پیش آگهی سرطان: پیش آگهی پیش بینی دوره یا نتیجه مورد انتظار بیماری است. پزشکان ممکن است از سطوح CEA به همراه عوامل دیگر مانند مرحله سرطان فرد، برای تخمین پیش آگهی آنها استفاده کنند.

مانیتورینگ درمان سرطان: افزایش یا کاهش سطوح CEA در طول درمان انواع خاصی از سرطان ممکن است نشان دهد که آیا درمان به طور موثر کار می کند یا خیر. به عنوان مثال، در مورد سرطان های روده بزرگ و راست روده، سطح CEA به طور کلی بعنوان اندازه گیری اولیه پس از تشخیص در نظر گرفته می شود تا بتوان آن را با سطح CEA آینده در طول درمان مقایسه کرد.

تشخیص عود سرطان: پزشکان اغلب سطوح CEA را پس از درمان برخی از سرطان ها به عنوان راهی برای تعیین بازگشت سرطان بررسی می کنند. به عنوان مثال، بیماران مبتلا به سرطان روده بزرگ و راست روده در مراحل اولیه هر 3 تا 6 ماه به مدت چند سال پس از دریافت درمان اولیه آزمایش CEA انجام می دهند.

نمونه مورد نیاز برای آزمایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA):

  • ظرف/لوله: لوله با درب قرمز یا زرد (ترجیحا همراه با ژل جداکننده)
  • نوع نمونه: سرم
  • حجم نمونه: 0/6 میلی لیتر

برخی از روش ها ممکن است از پلاسما استفاده کنند.
برای پلاسما از EDTA 2mg/mL استفاده کنید.

لوله لخته(Clot Activator1)
لوله های مورد استفاده برای آزمایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA)

 

شاید این مطلب نیز برای شما مفید باشد

شرایط-نگهداری-دمایی-نمونه--برای-آزمایش-آنتی-ژن-کارسینومبریونیک-(CEA)شرایط-قبول-یا-رد-نمونه-آزمایش-آنتی-ژن-کارسینومبریونیک-(CEA)

شاید این مطلب نیز برای شما مفید باشد

نگهداری-و-ذخیره-سازی-نمونه-ها

ذخیره سازی نمونه های آزمایشگاهی

نوشته شده توسط: دکتر فرزاد باباخانی
ذخیره سازی نمونه های آزمایشگاهی یکی از مطالب بسیار با اهمیت در حوژه آزمایشگاه است. زیرا هنگام اندازه گیری غلظت ...

نام روش انجام آزمایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA):

سنجش ایمونوآنزیمی

شرح روش

سنجش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA) یک سنجش ساندویچ ایمونو آنزیمی 2 مرحله با استفاده از 2 آنتی بادی ضد CEA مونوکلونال موش (MAb) است که با اپی توپ های مختلف CEA واکنش می دهند. یک نمونه به یک ظرف واکنش، همراه با اولین کونژوگه آنتی CEA MAb آلکالین فسفاتاز و دومین آنتی CEA Mab متصل به ذرات پارامغناطیس اضافه می شود.

انکوباسیون با جداسازی مغناطیسی و شستشو دنبال می شود. بستر شیمیایی Lumi-Phos 530 به ظرف اضافه می شود و نور تولید شده توسط واکنش با یک لومینومتر اندازه گیری می شود. تولید نور متناسب با غلظت CEA در نمونه است. مقدار آنالیت در نمونه با استفاده از یک منحنی کالیبراتور چند نقطه ای ذخیره شده تعیین می شود.

سنجش-ایمونوآنزیمی
سنجش ایمونوآنزیمی

آمادگی قبل از انجام آزمایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA):

به آمادگی خاصی نیاز ندارد

چه چیزی در آزمایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA) مورد بررسی قرار می گیرد؟

آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA) یک گلیکوپروتئین است که به طور معمول در اپیتلیوم انتودرم جنینی یافت می شود. با تولد، سطوح سرمی قابل تشخیص ناپدید می شوند. در ابتدا تصور می شد که این یک شاخص خاص برای وجود سرطان کولورکتال باشد.

آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA)
آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA)

با این حال، متعاقباً، این نشانگر تومور در بیمارانی که دارای انواع سرطان‌ها (مانند سینه، پانکراس، معده، کبد صفراوی)، سارکوم و حتی بسیاری از بیماری‌های خوش‌خیم (مانند کولیت اولسراتیو، دیورتیکولیت، سیروز) هستند، یافت شد. در افراد سیگاری مزمن نیز سطح CEA افزایش یافته است.

پاتوفیزیولوژی آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA)

  • CEA در سال 1965 توسط Gold and Freeman کشف شد.
  • این در سرم یک بیمار مبتلا به سرطان کولورکتال یافت شد.
  • بنابراین این آنتی ژن CEA نشانگر سرطان کولورکتال در نظر گرفته شد.
  • بعداً در تومورهای مختلف دیگری مانند تومورهای سینه، معده، پانکراس و کبد صفراوی و سارکوم یافت شد.
  •  همچنین در شرایط خوش خیم مانند کولیت اولسراتیو، سیروز و دیورتیکولیت یافت شد.
  • CEA در لنفوم، لوسمی و ملانوم بدخیم کمتر افزایش می یابد.
  • سیگاری های مزمن نیز سطح CEA را افزایش داده اند.
  • بافتی که در بافت جنینی یافت می شود آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA) نامیده می شود.
  • CEA به طور معمول در بافت روده جنین یافت می شود.
  • در زمان تولد، سطح قابل تشخیص CEA از بین می رود.
  • حدود 10 ژن در کروموزوم 19 وجود دارد که پروتئین CEA را کد می کند.
  • این یک گلیکوپروتئین با وزن مولکولی 150 تا 300 کیلو است
  • CEA در کبد متابولیزه می شود بنابراین در بیماری های کبدی افزایش می یابد.
علت افزایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA)
علل افزایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA)

از آنجایی که سطح CEA می تواند در هر دو بیماری خوش خیم و بدخیم افزایش یابد، آزمایش خاصی برای سرطان کولورکتال نیست. علاوه بر این، همه سرطان های روده بزرگ CEA تولید نمی کنند. بنابراین CEA یک تست غربالگری قابل اعتماد برای تشخیص سرطان کولورکتال در جمعیت عمومی نیست. استفاده از آن محدود به تعیین پیش آگهی و پایش پاسخ تومور به درمان ضد نئوپلاستیک در بیمار مبتلا به سرطان است.

CEA به ویژه در بیماران مبتلا به سرطان سینه و دستگاه گوارش مفید است. سطح CEA قبل از درمان اولیه نشانگر بار تومور و در نتیجه پیش آگهی است. بیمارانی که تومورهای کوچکتر و در مراحل اولیه دارند، احتمالاً سطوح CEA پایین، دارند. بیمارانی که تومورهای پیشرفته تر یا متاستاتیک دارند احتمالاً سطح CEA بالایی دارند. کاهش شدید CEA بعد از عمل به سطوح طبیعی نشان دهنده ریشه کنی کامل تومور است. بنابراین از این آزمایش برای تعیین اثربخشی درمان استفاده می شود.

آزمایش CEA همچنین در مانیتورینگ بیماران مبتلا به سرطان استفاده می شود. افزایش مداوم سطح CEA گهگاه اولین علامت عود تومور است. آزمایش CEA در پیگیری بیمارانی که قبلاً درمان بالقوه درمانی داشته اند بسیار ارزشمند است. تکرار این نکته مهم است که بسیاری از بیماران (حدود 20٪) مبتلا به تومورهای پیشرفته سینه یا GI ممکن است سطح CEA بالا نداشته باشند.

CEA را می توان در مایعات بدن به غیر از خون نیز تشخیص داد. وجود آن در آن مایعات بدن نشان دهنده متاستاز است. آزمایش CEA معمولاً بر روی مایع صفاقی یا فیوژن قفسه سینه انجام می شود. افزایش سطح CEA در این مایعات به ترتیب نشان دهنده متاستاز به صفاق یا پلور است. به همین ترتیب، افزایش سطح CEA در مایع مغزی نخاعی (CSF) نشان دهنده متاستاز سیستم عصبی مرکزی (CNS) است.

حقایق مهم CEA در سرطان کولون:

  • این یک تست غربالگری قابل اعتماد برای سرطان نیست. این برای نظارت بر عود سرطان روده بزرگ خوب است.
  • سطح CEA قبل از درمان شاخص خوبی برای بار و پیش آگهی تومور است.
  • سطح قبل از عمل بیش از 5 نانو گرم بر میلی لیتر یک شاخص پیش آگهی ضعیف است.
  • پس از جراحی باید به حد طبیعی برسد.
  • افزایش مداوم سطح بعد از جراحی نشان دهنده وجود بیماری است و نیاز به اقدامات بیشتر دارد.
  • بیمار با سطح پایین یا نرمال دارای بیماری محدودی نسبت به سطح بالا است که نشان دهنده بیماری پیشرفته و شاید متاستاز است.
  • سطح بسیار پایین بعد از جراحی نشان دهنده بهبود تقریباً کامل تومور است.
  • اگر سطوح 5 برابر حد طبیعی افزایش یابد، لاپاراتومی در 90 درصد موارد مثبت است.
  • CEA تنها در 25 درصد سرطان های محدود به روده بزرگ، 50 درصد گره های مثبت و 75 درصد با متاستاز افزایش می یابد.
  • سرطان های سمت چپ نسبت به تومورهای سمت راست CEA افزایش بیشتری دارند.
  • انسداد روده سطح بالاتری از CEA تولید می کند.
  • در مورد بیماری های کبدی، سطح آن افزایش می یابد زیرا در کبد متابولیزه می شود.
  • بیمار با سطح بالای CEA قبل از عمل نتیجه بدتری نسبت به بیمار با سطح پایین دارد.

عوامل مداخله گر در آزمایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA) 

  • افراد سیگاری نسبت به افراد غیرسیگاری سطح CEA بالاتری دارند.
  • بیماری های خوش خیم (مانند کوله سیستیت، کولیت، دیورتیکولیت) و به ویژه بیماری های کبدی (مانند هپاتیت، سیروز) نیز با افزایش سطح CEA همراه هستند.
  • نتایج ممکن است بسته به روشی که برای کمی سازی استفاده می شود به طور قابل توجهی متفاوت باشد. به همین دلیل، نتایج آزمایشگاه‌های مختلف را نمی‌توان مقایسه کرد یا به جای یکدیگر تفسیر کرد.
  • داروهایی که ممکن است سطح CEA را افزایش دهند: عوامل ضد نئوپلاستیک، داروهای هپاتوتوکسیک.

شاید این مطلب نیز برای شما مفید باشد

تداخلات-دارویی

تداخلات دارویی در آزمایش ها | Interference of medicines in laboratory tests

نوشته شده توسط: دکتر فرزاد باباخانی
تداخلات دارویی در آزمایش ها یک مبحث ضروری و جدایی ناپذیر در ارزیابی روش و ابزار است.داروها منابع اصلی تغییر در ...

اهمیت بالینی آزمایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA) 

افزایش سطح سرمی:

  • پانکراتیت حاد
  • نارسایی حاد کلیه
  • پنومونی باکتریایی
  • سرطان پستان
  • کوله سیستیت
  • بیماری مزمن انسداد ریوی
  • سیروز
  • سرطان روده بزرگ
  • بیماری کرون
  • دیورتیکولیت
  • کم کاری تیروئید
  • سرطان خون
  • سرطان ریه
  • نوروبلاستوما
  • سرطان تخمدان
  • سرطان پانکراس
  • بیماری زخم معده
  • آمفیزم ریوی
  • پرتو درمانی
  • سیگار کشیدن
  • کولیت زخمی

ملاحظات بالینی آزمایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA):

هنگامی که سرطان به اندام های دیگر متاستاز می دهد، سطح CEA افزایش می یابد و ممکن است در مایعات دیگر بدن مانند مایع مغزی نخاعی وجود داشته باشد.

محدوده مرجع آزمایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA):

Nonsmoker: <3 ng/mL (<3 mcg/L SI units)

Smoker:       <5 ng/mL (<5 mcg/L SI units)

شاید این مطلب نیز برای شما مفید باشد

اقدام-فوری

مقادیر بحرانی در آزمایشگاه های تشخیص طبی

نوشته شده توسط: دکتر فرزاد باباخانی
 مقادیر بحرانی به عنوان "نتیجه یک آزمایش که نشان دهنده یک وضعیت پاتوفیزیولوژیک در مغایرت با مقادیر نرمال است و ...

توجه: محدوده مرجع و واحد آزمایش وابسته به روش انجام و کیت می باشد و ممکن است در آزمایشگاه های مختلف متفاوت باشد. بنابراین توصیه می گردد که آزمایش ها ترجیحا در یک آزمایشگاه مورد بررسی قرار گیرد.

سوالات متداول

چگونه از نتایج آزمایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA) استفاده می شود؟

CEA برای پایش درمان بیماران سرطانی بسیار مفید است. برای بیمارانی که جراحی کرده اند، برای اندازه گیری پاسخ به درمان و مانیتورینگ عود بیماری استفاده می شود.

در سال 2011، NICE (موسسه ملی تعالی بهداشت و مراقبت) دستورالعمل هایی را برای تشخیص و مدیریت سرطان روده (CG131) منتشر کرد که در حال حاضر توسط انجمن گوارش بریتانیا به آن اشاره می شود. توصیه آنها این است که جراحی روده با آزمایش خون منظم CEA (حداقل هر 6 ماه در 3 سال اول) پیگیری شود. آزمایش خون برای CEA در این شرایط به عنوان نشانگر تومور، یعنی نشانگر وجود یا عدم وجود سرطان استفاده می شود.

CEA به‌ عنوان یک نشانگر برای سرطان به‌ ویژه روده استفاده می‌شود، اما ممکن است در مواردی که سایر اشکال سرطان وجود دارد اندازه‌گیری شود. برای مانیتور برخی از بیماران مبتلا به سرطان رکتوم، ریه، سینه، کبد، پانکراس، معده و تخمدان مفید است. همه سرطان‌ها CEA تولید نمی‌کنند و سطحی در محدوده مرجع داده شده تضمین نمی‌کند که سرطان (حتی انواعی که CEA تولید می‌کنند) وجود نداشته باشد، بنابراین آزمایش CEA برای غربالگری جمعیت عمومی استفاده نمی‌شود

چه زمانی آزمایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA) درخواست می شود؟

هنگامی که علائم بیمار احتمال سرطان را نشان می دهد ممکن است آزمایش آزمایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA) درخواست شود. با این حال، CEA زمانی مفیدتر است که در بیماران مبتلا به سرطان های شناخته شده برای تولید پروتئین قبل و در طول یا بعد از درمان اندازه گیری شود. همچنین برای پیگیری بیماران پس از درمان استفاده می شود.

نتیجه آزمایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA) چه چیزی را نشان می دهد؟

غلظت آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA) در خون به طور دقیق اندازه تومور را منعکس نمی کند، با این حال در آزمایش اولیه، بیماران با تومورهای کوچکتر و در مراحل اولیه احتمالاً غلظت CEA پایین، دارند، در حالی که بیماران با تومورهای پیشرفته تر یا تومورهایی که در سراسر بدن پخش شده اند، احتمالاً در ابتدا غلظت CEA بالایی دارند. هنگامی که CEA پس از درمان به غلظت “طبیعی” کاهش می یابد، به این معنی است که تومور تولید کننده CEA حذف شده است. افزایش پیوسته نتیجه CEA ممکن است اولین نشانه بازگشت سرطان باشد.

آیا چیز دیگری هست که باید بدانم؟

آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA) پروتئینی است که در بافت های در حال رشد نوزادان یافت می شود. در زمان تولد نوزاد، سطوح قابل تشخیص در خون از بین می رود.

افزایش غلظت آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA) می تواند نشان دهنده برخی از شرایط غیر مرتبط با سرطان مانند بیماری کبد و بیماری التهابی روده باشد. همچنین، افراد سیگاری نسبت به افراد غیرسیگاری غلظت بیشتری در خون دارند.

اگر نتایج آزمایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA) افزایش یابد و سرطان تشخیص داده شود، گزینه های درمانی چیست؟

درمان ممکن است شامل جراحی، شیمی درمانی یا پرتودرمانی یا ترکیبی از آنها باشد.

من سیگاری هستم، آیا افزایش نتیجه آزمایش آنتی ژن کارسینومبریونیک (CEA) به معنای ابتلا به سرطان است؟

خیر. افراد سیگاری نسبت به افراد غیرسیگاری محدوده «طبیعی» بالاتری دارند و سرطان ندارند.

مطالب مرتبط در متااورگانون:

  • Tumor Markers
  • Cerebrospinal Fluid (CSF) Testing
  • Peritoneal Fluid Analysis
  • Pleural Fluid Testing

در جای دیگر وب:

منابع مورد استفاده در این مطلب

A.D.A.M. Medical Encyclopedia. CEA blood test. Updated May 25, 2021. Accessed May 31, 2021. https://medlineplus.gov/ency/article/003574.htm

A.D.A.M. Medical Encyclopedia. Cerebrospinal fluid (CSF) collection. Updated April 21, 2019. Accessed June 6, 2021. https://medlineplus.gov/ency/article/003428.htm

American Society of Clinical Oncology. Tumor marker tests. Updated March, 2020. Accessed May 31, 2021.  https://www.cancer.net/navigating-cancer-care/diagnosing-cancer/tests-and-procedures/tumor-marker-tests

ARUP Consult. Thyroid cancer. Updated January 2021. Accessed May 31, 2021.  https://arupconsult.com/content/thyroid-cancer

ARUP Consult. Ovarian cancer. Updated January 2021. Accessed May 31, 2021.  https://arupconsult.com/content/ovarian-cancer

ARUP Consult. Colorectal cancer. Updated April 2021. Accessed May 31, 2021.  https://arupconsult.com/content/colorectal-cancer

Barak V, Meirovitz A, Leibovici V, et al. The diagnostic and prognostic value of tumor markers (CEA, SCC, CYFRA 21-1, TPS) in head and neck cancer patients. Anticancer Res. 2015;35(10):5519-5524.

Delgado JC, Schulman LN, Gudrais PG, Fischer GA, Ferguson DO, Wingelman JW, Tanasijevic MJ. Standardization of carcinoembryonic antigen testing in the setting of clinical laboratory consolidation. Lab. Med. 2001;32(2):92-95. Doi: https://doi.org/10.1309/XNAR-H5H3-YMCX-6CDF

MedlinePlus: National Library of Medicine. CEA test. Updated March 2, 2021. Accessed May 31, 2021. https://medlineplus.gov/lab-tests/cea-test/

MedlinePlus: National Library of Medicine. Peritoneal fluid analysis. Updated May 25, 2021. Accessed May 31, 2021. https://medlineplus.gov/ency/article/003626.htm

MedlinePlus: National Library of Medicine: Pleural fluid analysis. Updated July 31, 2020. Accessed May 31, 2021. https://medlineplus.gov/lab-tests/pleural-fluid-analysis/

National Cancer Institute. Do frequent follow-up tests benefit colorectal cancer survivors?. Updated June 20, 2018. Accessed June 6, 2021. https://www.cancer.gov/news-events/cancer-currents-blog/2018/colorectal-cancer-follow-up-testing

National Cancer Institute. Tumor markers in common use. Updated May 11, 2021. Accessed May 31, 2021.  https://www.cancer.gov/about-cancer/diagnosis-staging/diagnosis/tumor-markers-list

National Cancer Institute. Tumor markers. Updated May 11, 2021. Accessed May 31, 2021.
https://www.cancer.gov/about-cancer/diagnosis-staging/diagnosis/tumor-markers-fact-sheet

National Cancer Institute. Tumor marker. Date unknown. Accessed May 31, 2021.
https://www.cancer.gov/publications/dictionaries/cancer-terms/def/tumor-marker

National Comprehensive Cancer Network. Colon cancer (version 2.2001). Updated January 21, 2021. Accessed June 2, 2021. https://www.nccn.org/professionals/physician_gls/pdf/colon.pdf

National Heart, Lung, and Blood Institute. Blood tests. Date unknown. Accessed May 31, 2021.
https://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/blood-tests

دکتر فرزاد باباخانیمشاهده نوشته ها

PHD ویروس‌شناسی پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *