آزمایش-آلکالین-فسفاتاز-(ALP)

آلکالین فسفاتاز (ALP) آنزیمی است که مسئول هیدرولیز استرهای فسفات آلی برای تجزیه پروتئین ها در بدن است. افزایش سطح ALP می تواند نشان دهنده وجود بیماری کبد، بیماری کیسه صفرا یا حتی یک اختلال استخوانی باشد، زیرا سلول های آسیب دیده ALP اضافی را وارد جریان خون می کنند.

اسامی دیگر:

  • ALP
  • Alkaline Phosphatase
  • Isoenzyme Test
  • ALP Fractionation Test

آنچه در ادامه می‌خوانید:

چرا آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP) درخواست می شود؟

  • تشخیص و درمان بیماری های کبد، استخوان، روده و پاراتیروئید
  •  برای کمک به تشخیص بیماری کیسه صفرا
  • آلکالین فسفاتاز بهترین نشانگر برای زردی انسدادی است.

چه زمانی آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP) بایستی انجام شود؟

  • به عنوان بخشی از یک پانل معمول کبد
  • هنگامی که علائم اختلال کبد یا استخوان را دارید یا علائمی دارید که نشان دهنده سنگ کیسه صفرا و بیماری کیسه صفرا است.

نمونه مورد نیاز برای آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP):

  • ظرف/لوله: لوله با درب قرمز یا زرد(ترجیحا همراه با ژل جداکننده)
  • نوع نمونه: سرم
  • حجم نمونه: 1 میلی لیتر
لوله لخته(Clot Activator1)
لوله های مورد استفاده برای آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP)

شرایط-نگهداری-دمایی-نمونه--برای-آزمایش-آلکالین-فسفاتاز-(ALP)مطلب پیشنهادی: لوله های آزمایش و ضد انعقادها

شرایط-قبول-یا-رد-نمونه-آزمایش-آلکالین-فسفاتاز-(ALP)مطلب پیشنهادی:  روش های مختلف جمع آوری نمونه های آزمایشگاه

  • به محض جدا کردن سرم، نمونه را در یخچال نگهداری کنید.
  • زیرا در دمای اتاق سطح آنزیم افزایش می یابد (تا 30٪ افزایش)
  • نمونه یخچال نیز افزایش می یابد، اما در مقایسه با نمونه دمای اتاق کند است.
  • آزمایش باید در همان روز انجام شود.
  • آزمایش را در اسرع وقت انجام دهید زیرا فعالیت ALP در دمای 25 درجه سانتیگراد یا 4 درجه سانتیگراد برای چند ساعت 3 تا 10 درصد افزایش می یابد.
  • از داروهای ضد انعقاد EDTA و اگزالات یا فلوراید که فعالیت آلکالین فسفاتاز را کاهش می دهد، اجتناب کنید.
  • مقادیر ممکن است پس از مصرف یک وعده غذایی پرچرب 25٪ بیشتر باشد.
  • همولیز ممکن است باعث افزایش جزئی در ALP شود. ALP در گلبول قرمز 6 برابر بیشتر از سرم است.

آمادگی قبل از انجام آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP):

ممکن است برای تعیین ایزو آنزیم ها ناشتا بودن توصیه شود (نوشیدن فقط آب مجاز است). دستورالعملی را از پزشک و/یا آزمایشگاهی که آزمایش را انجام می دهد، دنبال کنید.

آلکالین فسفاتاز (ALP) بعد از یک وعده غذایی چرب افزایش می یابد.

نام روش انجام آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP):

رنگ سنجی

شرح روش:

در حضور یون‌های منیزیم و روی، p-نیتروفنیل فسفات توسط فسفاتازها به فسفات و p-نیتروفنول تبدیل می‌شود. p-نیتروفنول آزاد شده مستقیماً با فعالیت آلکالین فسفاتاز کاتالیزوری متناسب است. با اندازه گیری افزایش جذب مشخص می شود.

اندازه گیری آلکالین فسفاتاز (ALP) یه روش رنگ سنجی
اندازه گیری آلکالین فسفاتاز (ALP) یه روش رنگ سنجی

نام روش انجام آزمایش ایزوآنزیم آلکالین فسفاتاز (ALP):

الکتروفورز

شرح روش

نمونه های سرم از طریق ژل آگارز بافر قلیایی (pH 9.1) الکتروفورز می شوند. تقریباً تمام ایزوآنزیم های ALP را می توان با الکتروفورز با توجه به تفاوت بار آنها جدا کرد. با این حال، از آنجایی که تحرکات الکتروفورتیک ایزوآنزیم های کبد و استخوان کاملاً مشابه است، برای جداسازی تغییراتی لازم است. از تفاوت بین سیالاسیون ایزوآنزیم کبد و استخوان برای دستیابی به جداسازی استفاده می شود.

هر نمونه در دو نسخه روی ژل آگارز اعمال می شود. یک نمونه از طریق لکتین جوانه گندم (آگلوتین جوانه گندم: WGA) عبور داده می شود و از محل کاربرد نمونه به صورت آنودال رسوب می شود. ایزوآنزیم استخوان، که غنی از اسیدهای سیالیک است، با WGA واکنش داده و در مجاورت نقطه کاربرد لکتین رسوب می کند. ایزوآنزیم های جدا شده با استفاده از یک بستر کروموژنیک خاص، 5-برومو-4-کلرو-3-ایندولیل فسفات/نیترو بلو تترازولیوم در بافر آمینو متیل پروپانول (AMP) با pH 10.0 مشاهده می شوند. ژل های خشک شده برای تعیین کمیت ایزوفرم های بافت بر روی یک تراکم سنج خوانده می شوند.

روش الکتروفورز برای ALP
روش الکتروفورز برای ALP

نام روش انجام آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP) استخوان:

سنجش ایمونوآنزیمی

شرح روش:

این آزمایش یک روش ایمونوآنزیمی یک مرحله ای است که برای اندازه گیری آلکالین فسفاتاز استخوان (BAP) در سرم انسانی استفاده می شود. این آزمایش از یک آنتی بادی مونوکلونال مخصوص BAP و ذرات پارامغناطیس پوشیده شده با آنتی بادی های ضد موش بز استفاده می کند. BAP در نمونه بیمار به آنتی بادی ضد BAP موش متصل می شود که به نوبه خود توسط آنتی بادی ضد موش فاز جامد جذب می شود.

پس از شستشو برای حذف هر گونه مواد غیر متصل، یک سوبسترای نورتابی شیمیایی به ظرف واکنش اضافه می شود. BAP موجود بر روی بستر برای تولید نور عمل می کند که با یک لومینومتر اندازه گیری می شود. مقدار نور تولید شده با مقدار BAP در نمونه نسبت مستقیم دارد. مقدار آنالیت در نمونه از یک منحنی کالیبراسیون چند نقطه ای ذخیره شده تعیین می شود.

 

سنجش-ایمونوآنزیمی
اساس سنجش ایمونوآنزیمی

چه چیزی در آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP) مورد بررسی قرار می گیرد؟

  • بدن حاوی تعداد زیادی فسفاتاز است. بر اساس pH طبقه بندی می شوند که در آن حداکثر فعالیت را نشان می دهند.
  • آلکالین فسفاتاز (ALP)حداکثر فعالیت را بین PH 9 تا 10 نشان می دهد.
  • مخاط روده بیشترین فعالیت را نشان می دهد و پس از آن کلیه، استخوان، تیروئید و کبد قرار دارند.
  • ایزوآنزیم های ریگان(Regan) در 5 درصد موارد با کارسینوما مشاهده می شود. این همان ایزوآنزیم ALP جفتی است.

عملکرد آلکالین فسفاتاز (ALP):

  • عملکرد متابولیک دقیق ALP هنوز مشخص نیست.
  • عملکرد اصلی حذف گروه فسفات از پروتئین ها و سایر مولکول ها است.
  • اینها برای هیدرولیز فسفات آلی ضروری هستند و برای هضم و جذب مخاطی مهم هستند.
  • آلکالین فسفاتاز (ALP) با انتقال چربی در روده همراه است.
  • نقش دوم در بافت های استئوبلاستی است. فعالیت متابولیک استئوبلاست ها با فعالیت ALP مرتبط است.
  • آلکالین فسفاتاز (ALP) همچنین با فرآیند کلسیفیکاسیون استخوان همراه است.
  • آلکالین فسفاتاز (ALP) هنگامی که با کلسیم سرم و اشعه ایکس ترکیب می شود در تشخیص بیماری های مختلف استخوان و هیپرپاراتیروئیدیسم مفید است.
  • آلکالن فسفاتاز قلیایی نامیده می شود زیرا عملکرد آن بین PH 9 تا 10 و بهترین عملکرد آن در pH 9.0 دیده می شود.

توزیع آلکالین فسفاتاز (ALP):

  • آنزیمی است که در خون وجود دارد و زیرگروه های آن در کبد، روده، استخوان ها و جفت یافت می شود.
  • آلکالین فسفاتاز (ALP) در بسیاری از بافت ها، در غشای سلولی یافت می شود.
  • آلکالین فسفاتاز (ALP) یک آنزیم غیر اختصاصی است که قادر به واکنش با بسیاری از سوبستراهای مختلف است.
  • آلکالین فسفاتاز (ALP) کبد و استخوان عمدتاً در سرم بیشتر است
  • مقدار کمی از آلکالین فسفاتاز (ALP) از اپیتلیوم روده در سرم های گروه خونی B یا O یافت می شود که ترشح کننده مواد گروه خونی هستند.
  • بیشترین غلظت در کبد یافت می شود. در داخل کبد، ALP در سلول‌های کوپفر وجود دارد و این سلول‌ها سیستم جمع‌آوری صفراوی را پوشش می‌دهند. از آنجا این آنزیم در صفرا دفع می شود. غلظت آن در کبد در مقایسه با درخت صفراوی کم است.
  • آلکالین فسفاتاز (ALP) عمدتاً از کبد و درخت صفراوی، تقریباً تا 50 درصد اسکلت (سلول‌های استئوبلاستیک)، در اپیتلیوم روده، سلول‌های لوله کلیوی و لکوسیت‌ها و جفت با غلظت پایین‌تر است.
  • آلکالین فسفاتاز (ALP) وابسته به سن است.
  • آلکالین فسفاتاز در ادرار از توبول کلیه است نه از پلاسما. این ممکن است در ضایعات کلیوی به صورت تومور بدخیم (کارسینوم)، نفروز، نفریت، انفارکتوس و لوپوس اریتماتوز سیستمیک دیده شود.

تاثیر دما بر ALP:

  • ALP با گرمایش متمایز می شود. روش رایج شکنش حرارتی است که در آن سرم در دمای 56 درجه سانتیگراد به مدت 15 دقیقه گرم می شود و فعالیت باقیمانده ALP را پیدا می کند:
  1. فعالیت استخوان ALP تنها 10 تا 20 درصد از فعالیت اولیه خواهد بود.
  2. آلکالین فسفاتاز (ALP) کبد فعالیت 30 تا 50 درصد از فعالیت اولیه را حفظ می کند.
  3. آلکالین فسفاتاز (ALP) جفت در حرارت پایدار است و تقریباً تمام فعالیت خود را در بر خواهد داشت.
  • آلکالین فسفاتاز (ALP) سرم در دمای 56 درجه سانتی گراد دناتوره می شود و در دماهای پایین تر پایدار است.
  • ایزوآنزیم کبد در دمای 55 درجه سانتیگراد نسبتاً پایدار است، اما ایزوآنزیم استخوان نسبت به حرارت حساس است.
  • ایزوآنزیم جفت در دمای 65 درجه سانتیگراد پایدار است.
  • آلکالین فسفاتاز (ALP)کبد در دمای 55 درجه سانتیگراد نسبتاً پایدار است
  • آلکالین فسفاتاز (ALP) استخوان حساس به حرارت است.

تاثیر مواد مختلف بر ایزوآنزیم های ALP:

ایزوآنزیم ALPاثر حرارت/ اورهاثر L- فنیل آلانینالکتروفورز (تحرک آندال)
استخوان (+++) منفی (++)
کبد و صفراوی +منفی +
روده ای++++++++
جفت منفی++++++
ریگان (ALP جفتی روی جنین) منفی ++++++

آلکالین فسفاتاز سرم از 4 ژنوتیپ ساختاری تشکیل شده است: انواع کبدی- استخوانی-کلیه ای، روده ای و جفتی و نوع ترشحی از سلول های زایا. در استئوبلاست ها، هپاتوسیت ها، لکوسیت ها، کلیه ها، طحال، جفت، پروستات و روده کوچک یافت می شود. نوع کبد- استخوان- کلیه اهمیت ویژه ای دارد.

انواع آلکالین فسفاتاز
انواع آلکالین فسفاتاز

طبقه بندی و تمایز ایزوآنزیم های آلکالین فسفاتاز:

مبنای طبقه بندیایزوآنزیم کبدیایزوآنزیم روده ایایزوآنزیم استخوانیایزوآنزیم جفتیایزوآنزیم کلیه
مقدار ALP موجود در سرم در سرم در بیماری های التهابی دستگاه گوارش وجود داردموجود در سرممقدار کمی در سرم یافت شده می شوددر ادرار دفع می شود
پایداری حرارتیپایدار در دمای 56 درجه سانتیگراد به مدت 30 دقیقه، بیشتر از استخواندر دمای 56 درجه سانتیگراد در عرض 15 دقیقه ناپدید می شوددر دمای 56 درجه سانتیگراد در عرض 10 دقیقه ناپدید می شودپایدار در دمای 65 درجه سانتی گراد به مدت 30 دقیقه
مهار شیمیاییمهار توسط اوره اما مهار کم توسط L- فنیل آلانینمهار قوی توسط ال فنیل آلانینمهار قوی توسط اوره اما مهار کم توسط L- فنیل آلانینمقاومت در برابر اوره اما مهار قوی توسط L- فنیل آلانین
الکتروفورزآندی ترینکاتدی به همراه نوع استخوانیحد واسطبا جفت یا بخش استخوانی مهاجرت می کندایزوآنزیم کلیوی کاتدی ترین و کندترین است
آرایش ژنیبازوی کوتاه کروموزوم 1محصول بازوی بلند ژن منحصر به فرد کروموزوم 2همانند کبد، بازوی کوتاه کروموزوم 1کروموزوم 2 متفاوتهمانند کبد، بازوی کوتاه کروموزوم 1

افزایش آلکالین فسفاتاز (ALP) در تمام انواع کلستاز، به ویژه با زردی انسدادی رخ می دهد. همچنین در بیماری های سیستم اسکلتی مانند بیماری پاژه، هیپرپاراتیروئیدیسم، راشیتیسم و استئومالاسی و همچنین در شکستگی ها و تومورهای بدخیم افزایش می یابد. گاهی اوقات افزایش قابل توجهی در فعالیت آلکالین فسفاتاز در کودکان و نوجوانان مشاهده می شود. این به دلیل افزایش فعالیت استئوبلاست به دنبال رشد سریع استخوان ایجاد می شود.

آلکالین فسفاتاز (ALP) در نمونه های خون بزرگسالان سالم عمدتاً از کبد می آید و بقیه از استخوان ها (اسکلت) می آید. افزایش سطح ALP در خون بیشتر به دلیل بیماری کبد، انسداد مجرای صفراوی، بیماری کیسه صفرا یا اختلالات استخوانی ایجاد می شود. این آزمایش سطح ALP را در خون اندازه گیری می کند.

در کبد، آلکالین فسفاتاز (ALP) در لبه‌های سلول‌هایی یافت می‌شود که به هم متصل می‌شوند و مجاری صفراوی را تشکیل می‌دهند، لوله‌های کوچکی که صفرا را از کبد به روده‌ها تخلیه می‌کنند، جایی که برای کمک به هضم چربی در رژیم غذایی مورد نیاز است. ALP در استخوان توسط سلول های خاصی به نام استئوبلاست تولید می شود که در تشکیل استخوان نقش دارند. هر یک از انواع بافت های مختلف، اشکال متمایزی از ALP به نام ایزوآنزیم تولید می کند.

محل-قرار-گیری-آنزیم-های-کبدی-در-سلول-های-کبدی
محل قرار گیری آنزیم های کبدی در سلول های کبدی

به عنوان مثال، در مواردی که یک یا چند مجرای صفراوی مسدود شده است، سطح خون ALP می تواند بسیار افزایش یابد. این می تواند در نتیجه التهاب کیسه صفرا (کوله سیستیت) یا سنگ کیسه صفرا رخ دهد. افزایش اندک ALP خون در سرطان کبد و سیروز، با استفاده از داروهای سمی برای کبد و در هپاتیت دیده می شود.

هر شرایطی که باعث تشکیل بیش از حد استخوان شود، از جمله اختلالات استخوانی مانند بیماری پاژه، می تواند باعث افزایش سطح ALP شود. کودکان و نوجوانان معمولاً سطح ALP خون بالاتری دارند زیرا استخوان های آنها هنوز در حال رشد است. در نتیجه، آزمون ALP باید با مقادیر مرجع (طبیعی) متفاوت برای کودکان و بزرگسالان تفسیر شود.

الگوریتم-بیماری-کبدی
الگوریتم تشخیص بیماری های کبدی

می توان بین اشکال مختلف (ایزوآنزیم) آلکالین فسفاتاز (ALP) تولید شده توسط انواع مختلف بافت در بدن تمایز قائل شد. اگر از علائم و نشانه‌های بالینی مشخص نباشد که منشأ نتیجه آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP) بالا ناشی از بیماری کبدی یا استخوانی است، ممکن است آزمایشی برای تعیین اینکه کدام ایزوآنزیم در خون افزایش یافته است انجام شود.

عوامل مداخله گر در آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP) :

  • همولیز نمونه خون ممکن است نتایج آزمایش را تغییر دهد.
  • مصرف اخیر یک وعده غذایی می تواند سطح ALP را افزایش دهد.
  • سن: کودکان خردسال با رشد سریع استخوان سطح ALP را افزایش می دهند.
  • خانم ها و آقایان از نظر سن جهش رشد متفاوت هستند.
  •  زنان باردار و زنان یائسه دارای سطح فیزیولوژیکی بالایی از آلکالین فسفاتاز هستند.
  • پس از انفوزیون I/V آلبومین، گاهی اوقات ممکن است افزایش قابل توجهی در آلکالین فسفاتاز وجود داشته باشد.
  • داروهایی که ممکن است باعث افزایش سطح ALP شوند عبارتند از آلبومین ساخته شده از بافت جفت، آلوپورینول، آنتی بیوتیک ها، آزاتیوپرین، کلشی سین، لووریدها، ایندومتاسین، ایزونیازید (INH)، متوترکسات، متیل دوپا، اسید نیکوتینیک، فنوتیازین، پروبنسید، و تتراپامیلین.
  • داروهایی که ممکن است باعث کاهش سطوح شوند عبارتند از: آرسنیک ها، سیانیدها، لووریدها، نیتروفورانتوئین، اگزالات ها و نمک های روی.
  • آلکالین فسفاتاز مشتق شده از کبد (ALP) در بررسی ایزوآنزیم استخوانی واکنش متقاطع دارد: U/L 100 فعالیت ALP کبدی نتیجه ای بین 5/2 میکروگرم در لیتر تا 8/5 میکروگرم در لیتر می دهد. بر این اساس، نمونه‌های سرمی با افزایش قابل‌توجه فعالیت ALP کبدی ممکن است نتایج بالایی به همراه داشته باشند.

مطلب پیشنهادی: تداخلات دارویی در آزمایش ها

اهمیت بالینی آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP) :

افزایش سطح سرم:

  • سیروز اولیه
  • انسداد صفراوی داخل یا خارج کبدی
  • تومور اولیه یا متاستاتیک کبدی: ALP در کبد و اپیتلیوم صفراوی یافت می شود. به طور معمول در صفرا دفع می شود. انسداد هر چقدر هم خفیف باشد باعث افزایش ارتفاع در ALP می شود.
  • تومور متاستاتیک به استخوان
  • شکستگی در حال بهبودی
  • هیپرپاراتیروئیدیسم
  • استئومالاسی
  • بیماری پاژه
  • آرتریت روماتوئید
  • راشیتیسم
  • ایسکمی روده
  • انفارکتوس میوکارد
  • سارکوئیدوز

کاهش سطح سرم:

  • هیپوفسفاتمی: در اینجا فسفات کافی برای ساخت آلکالین فسفاتاز (ALP) وجود ندارد.
  • هیپوفسفاتازی
  • سوء تغذیه
  • سندرم شیر قلیایی
  • کم خونی پرنیشیوز
  • اسکوربوت (بدون ویتامین C)

ملاحظات بالینی آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP) :

با اختلال عملکرد کبد، بیمار ممکن است زمان لخته شدن طولانی مدت داشته باشد.

کودکان خردسال سطح آلکالین فسفاتاز (ALP) را افزایش داده اند زیرا استخوان هایشان در حال رشد است. این افزایش در طول “جهش رشد” که در سنین مختلف در مردان و زنان رخ می دهد، بزرگتر می شود.

محدوده مرجع آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP) :

Alkaline Phosphatase Total, Serum

Males

  • 0-14 days: 83-248 U/L
  • 15 days-<1 year: 122-469 U/L
  • 1-<10 years: 142-335 U/L
  • 10-<13 years: 129-417 U/L
  • 13-<15 years: 116-468 U/L
  • 15-<17 years: 82-331 U/L
  • 17-<19 years: 55-149 U/L
  • > or =19 years: 40-129 U/L

Females

  • 0-14 days: 83-248 U/L
  • 15 days-<1 year: 122-469 U/L
  • 1-<10 years: 142-335 U/L
  • 10-<13 years: 129-417 U/L
  • 13-<15 years: 57-254 U/L
  • 15-<17 years: 50-117 U/L
  • > or =17 years: 35-104 U/L

Bone Alkaline Phosphatase, Serum

Males

  • <2 years: 25-221 mcg/L
  • 2-9 years: 27-148 mcg/L
  • 10-13 years: 35-169 mcg/L
  • 14-17 years: 13-111 mcg/L
  • Adults: < or =20 mcg/L

Females

  • <2 years: 28-187 mcg/L
  • 2-9 years: 31-152 mcg/L
  • 10-13 years: 19-177 mcg/L
  • 14-17 years: 7-41 mcg/L
  • Premenopausal: < or =14 mcg/L
  • Postmenopausal: < or =22 mcg/L

مطلب پیشنهادی:  مقادیر بحرانی در آزمایشگاه های تشخیص طبی

توجه: محدوده مرجع و واحد آزمایش وابسته به روش انجام و کیت می باشد و ممکن است در آزمایشگاه های مختلف متفاوت باشد. بنابراین توصیه می گردد که آزمایش ها ترجیحا در یک آزمایشگاه مورد بررسی قرار گیرد.

سوالات متداول

چگونه از آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP) استفاده می شود؟

تست آلکالین فسفاتاز (ALP) برای کمک به تشخیص بیماری کبد یا اختلالات استخوانی استفاده می شود. اغلب همراه با آزمایش های دیگر، مانند آزمایش گاما گلوتامیل ترانسفراز (GGT) و/یا به عنوان بخشی از پانل کبدی درخواست می شود.

در شرایطی که بر کبد تأثیر می گذارد، سلول های کبدی آسیب دیده مقادیر بیشتری از آلکالین فسفاتاز (ALP) را در خون آزاد می کنند. این آزمایش اغلب برای تشخیص مجاری صفراوی مسدود شده استفاده می شود، زیرا ALP به ویژه در لبه های سلول هایی که به هم می پیوندند و مجاری صفراوی را تشکیل می دهند، بالا است. اگر یک یا چند مورد از آنها مسدود شود، به عنوان مثال توسط سنگ کیسه صفرا یا تومور، سطح خونی ALP اغلب بالا خواهد بود.

هر شرایطی که بر رشد استخوان تأثیر بگذارد یا باعث افزایش فعالیت سلول‌های استخوانی شود، می‌تواند بر سطح ALP در خون تأثیر بگذارد. برای مثال، آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP) ممکن است برای تشخیص سرطان‌هایی که به استخوان‌ها گسترش یافته‌اند یا برای کمک به تشخیص بیماری پاژه، وضعیتی که باعث بدشکلی استخوان‌ها می‌شود، استفاده شود. گاهی اوقات ممکن است از این آزمایش برای پایش درمان بیماری پاژه یا سایر شرایط استخوانی مانند کمبود ویتامین D استفاده شود.

اگر نتایج آلکالین فسفاتاز (ALP) افزایش یافته باشد اما مشخص نباشد که آیا این به دلیل بیماری کبدی یا استخوانی است، ممکن است آزمایش هایی برای ایزوآنزیم ALP برای تعیین علت انجام شود.

چه زمانی آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP) درخواست می شود؟

آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP) ممکن است به عنوان بخشی از آزمایش های معمول آزمایشگاهی، اغلب با گروهی از آزمایش های دیگر به نام پانل کبدی درخواست شود. همچنین معمولاً در صورت داشتن علائم اختلال کبدی یا استخوانی، همراه با چندین آزمایش دیگر درخواست می شود.

علائم و نشانه های آسیب یا بیماری کبدی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • ضعف، خستگی
  • از دست دادن اشتها
  • حالت تهوع، استفراغ
  • تورم و/یا درد شکم
  • زردی
  • ادرار تیره، مدفوع روشن
  • خارش (خارش)
علائم و نشانه های آسیب یا بیماری کبدی
علائم و نشانه های آسیب یا بیماری کبدی

برخی از نمونه‌هایی از علائم و نشانه‌هایی که نشان‌دهنده اختلال استخوان هستند عبارتند از:

  • درد استخوان و/یا مفصل
  • افزایش فراوانی شکستگی ها
  • استخوان های تغییر شکل یافته

هنگامی که علائم انسداد مجرای صفراوی (مانند سنگ کیسه صفرا) را دارید، ممکن است آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP) درخواست شود، مانند:

  • درد شدید شکم، به ویژه در سمت راست بالای شکم یا مرکز شکم
  • دردی که به پشت یا تیغه شانه راست گسترش می یابد
  • حالت تهوعی که همزمان با درد شکم ایجاد می شود
  • درد شکمی که با خوردن یک وعده غذایی چرب مرتبط است (زمانی که کیسه صفرا منقبض می شود)
  • به طور معمول، درد شدید حداقل 30 دقیقه طول می کشد اما در عرض یک ساعت شروع به فروکش می کند. حمله کولیک صفراوی معمولا کمتر از 6 ساعت طول می کشد.
علائم انسداد مجرای صفراوی
علائم انسداد مجرای صفراوی

نتیجه آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP) چه چیزی را نشان می دهد؟

نتایج آزمایش آلکالین فسفاتاز (ALP) معمولاً همراه با نتایج گاما گلوتامیل ترانسفراز (GGT) و سایر آزمایش‌هایی که ممکن است همزمان انجام شده باشند، مانند پانل کبدی، و همچنین در زمینه سابقه پزشکی و فیزیکی شما تفسیر می‌شوند. امتحان

آلکالین فسفاتاز (ALP) بالا معمولاً به این معنی است که یا کبد آسیب دیده است یا شرایطی وجود دارد که باعث افزایش فعالیت سلول های استخوانی می شود.

اگر سایر آزمایش های کبدی مانند بیلی روبین، آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) یا آلانین آمینوترانسفراز (ALT) نیز بالا باشد، معمولاً افزایش آلکالین فسفاتاز (ALP) ناشی از آسیب یا بیماری کبدی است. اگر GGT نیز افزایش یابد، ALP بالا احتمالاً به دلیل بیماری کبدی است. افزایش قابل توجه آلکالین فسفاتاز (ALP)، اغلب بیش از 4 برابر حد طبیعی، ممکن است نشان دهنده انسداد مجرای صفراوی و/یا التهاب کیسه صفرا باشد.

اگر آزمایش های کبدی و GGT طبیعی باشد، آلکالین فسفاتاز (ALP) بالا احتمالاً ناشی از بیماری های استخوانی است. به همین ترتیب، اگر اندازه گیری کلسیم و/یا فسفر غیر طبیعی باشد، معمولاً ALP از استخوان می آید.

اگر از علائم و نشانه‌ها یا سایر آزمایش‌های معمول مشخص نباشد که آیا ALP بالا مربوط به کبد است یا استخوان، آزمایش برای ایزوآنزیم‌های ALP ممکن است برای تمایز بین ALP استخوان و کبد ضروری باشد.

آلکالین فسفاتاز (ALP) در بیماری کبد

نتایج آلکالین فسفاتاز (ALP) معمولاً همراه با سایر آزمایش ها برای بیماری کبد ارزیابی می شود. در برخی از انواع بیماری های کبدی، مانند هپاتیت، ALP معمولاً بسیار کمتر از AST و ALT افزایش می یابد. هنگامی که مجاری صفراوی مسدود می شوند (معمولاً توسط سنگ های صفراوی، اسکارهای ناشی از سنگ های صفراوی قبلی یا جراحی، یا در اثر سرطان)، ALP و بیلی روبین ممکن است بسیار بیشتر از AST یا ALT افزایش یابد. ALP همچنین ممکن است در سرطان کبد افزایش یابد.

آلکالین فسفاتاز (ALP) در بیماری استخوان

در برخی از بیماری های استخوانی، مانند بیماری پاژه، که در آن استخوان ها بزرگ شده و تغییر شکل می دهند، یا در برخی از سرطان ها که به استخوان گسترش می یابند، ALP ممکن است افزایش یابد.

اگر برای بیماری پاژه با موفقیت درمان می‌شوید، سطح ALP به مرور زمان کاهش می‌یابد یا به حالت عادی باز می‌گردد. اگر سرطان استخوان یا کبد دارید که به درمان پاسخ می دهد، سطح ALP باید کاهش یابد.

بیماری پاژه
بیماری پاژه

افزایش متوسط ​​ALP ممکن است ناشی از شرایط دیگری مانند لنفوم هوچکین، نارسایی احتقانی قلب، کولیت اولسراتیو و برخی عفونت‌های باکتریایی باشد.

سطوح پایین ALP ممکن است به طور موقت پس از تزریق خون یا جراحی بای پس قلب مشاهده شود. کمبود روی ممکن است باعث کاهش سطح آن شود. سطوح پایین مداوم ALP می تواند نشان دهنده هیپوفسفاتازی، یک اختلال ژنتیکی نادر متابولیسم استخوان باشد. سوء تغذیه ممکن است فعالیت ALP سرم را کاهش دهد.

آیا چیز دیگری هست که باید بدانم؟

بارداری می تواند سطح آلکالین فسفاتاز (ALP) را افزایش دهد. افزایش موقت با شکستگی های در حال بهبود نیز دیده می شود.

کودکان و نوجوانان به طور معمول سطوح آلکالین فسفاتاز (ALP) بالاتری نسبت به بزرگسالان دارند زیرا استخوان های آنها در حال رشد است و ALP اغلب در طول یک جهش رشد که در سنین مختلف در پسران و دختران رخ می دهد بسیار بالا است.

برخی از داروها ممکن است بر سطح آلکالین فسفاتاز (ALP) تأثیر بگذارند. به عنوان مثال، داروهای ضد بارداری خوراکی ممکن است سطح را کاهش دهند در حالی که داروهای ضد صرع ممکن است سطح آن را افزایش دهند.

چه آزمایش های دیگری برای ارزیابی اختلالات کبدی استفاده می شود؟

آزمایش های رایج دیگری برای کبد وجود دارد که سایر آنزیم های موجود در سلول های کبدی مانند آلانین آمینوترانسفراز (ALT) و آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) را اندازه گیری می کند. همچنین ممکن است آزمایش بیلی روبین، ماده ای که در اثر تجزیه گلبول های قرمز تولید می شود و توسط کبد از بدن خارج می شود، انجام شود. گاهی اوقات این آزمایش ها (همراه با تست آلبومین و پروتئین کل) با هم به عنوان پانل کبدی انجام می شود. سایر آزمایش‌هایی که ممکن است به‌صورت جداگانه یا به‌عنوان بخشی از پانل کبدی برای تشخیص یا مانیتور بیماری کبد انجام شوند، عبارتند از گاما گلوتامیل ترانسفراز (GGT)، لاکتات دهیدروژناز (LDH) و زمان پروترومبین (PT).

چه کسانی در معرض خطر بیماری و/یا آسیب کبدی هستند؟

برخی از کسانی که در معرض خطر بیماری کبدی هستند عبارتند از:

  • افرادی که در معرض ویروس های هپاتیت قرار گرفته اند
  • مشروب خواران سنگین
  • افرادی که داروهایی مصرف می کنند که می تواند برای کبد سمی باشد یا در معرض سموم دیگر کبدی قرار دارند
  • کسانی که چاق هستند، سندرم متابولیک یا مقاومت به انسولین دارند
  • کسانی که از نارسایی احتقانی قلب رنج می برند
  • افراد مبتلا به یک اختلال ارثی موثر بر کبد مانند بیماری ویلسون یا هموکروماتوز
بیماری-های-کبدی
بیماری های کبدی

در صورت داشتن اختلال استخوان چه آزمایش های دیگری ممکن است انجام شود؟

بسته به علت، وضعیت شما ممکن است با استفاده از آزمایش‌های دیگری مانند کلسیم، فسفر، هورمون پاراتیروئید، ویتامین D یا نشانگرهای استخوانی (گروهی از آزمایش‌ها که برای اندازه‌گیری تشکیل استخوان و تحلیل استخوان استفاده می‌شوند) تشخیص داده و/یا کنترل شود.

مطالب مرتبط در متااورگانون:

در جای دیگر وب:

منابع مورد استفاده در این مطلب

2020 review performed by Qian Cheng, PhD, NRCC.

Tietz Textbook of Clinical Chemistry and Molecular Diagnostics. Nader Rifai. 6th edition, Elsevier Health Sciences; 2018. St. Louis, Missouri.

(March 24, 2020) Medlineplus.gov. Alkaline Phosphatase. Available online at https://medlineplus.gov/lab-tests/alkaline-phosphatase/. Accessed on 4/15/2020.

Clinical Chemistry: Principles, Techniques, Correlations. Michael Bishop, MS, MT, 8th edition (2018).

Arterioscler Thromb Vasc Biol (2015), Vol 35, No 11. Circulating Markers of Liver Function and Cardiovascular Disease Risk. Available online at https://www.ahajournals.org/doi/full/10.1161/ATVBAHA.115.305235?url_ver=Z39.88-2003&rfr_id=ori%3Arid%3Acrossref.org&rfr_dat=cr_pub%3Dpubmed. Accessed on 4/16/2020.

Pagana K, Pagana T. Mosby’s Manual of Diagnostic and Laboratory Tests. St. Louis: Mosby; 1998.

Tietz Textbook of Clinical Chemistry and Molecular Diagnostics. Burtis CA, Ashwood ER and Bruns DE, eds. 4th ed. St. Louis, Missouri: Elsevier Saunders; 2006 Pp 608-609, 624.

Pagana K, Pagana T. Mosby’s Manual of Diagnostic and Laboratory Tests. 3rd Edition, St. Louis: Mosby Elsevier; 2006, Pp 49-51.

Carey, W (January 1, 2009) Approach to the Patient with Liver Disease: A Guide to Commonly Used Liver Tests, Cleveland Clinic. Available online at http://www.clevelandclinicmeded.com/medicalpubs/diseasemanagement/hepatology/guide-to-common-liver-tests/. Accessed October 2009.

Henry’s Clinical Diagnosis and Management by Laboratory Methods. 21st ed. McPherson RA and Pincus MR, eds. Philadelphia: 2007, Pp 86, 256.

(2000) Dufour, DR et al. National Academy of Clinical Biochemistry Standards of Laboratory Practice: Laboratory Guidelines for Screening, Diagnosis and Monitoring of Hepatic Injury. Available online at http://www.aacc.org/SiteCollectionDocuments/NACB/LMPG/hepatic/hepatic_combined.pdf#page=3. Accessed October 2009.

Harrison’s Principles of Internal Medicine. 16th ed. Kasper D, Braunwald E, Fauci A, Hauser S, Longo D, Jameson JL, eds. McGraw-Hill, 2005, Pp 1815, 2280-2281.

ALP Isoenzyme Test. (Update May 5, 2013.) National Center for Biotechnology Information PubMed Health. Available online at http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0003968. Accessed September 2013.

Alkaline Phosphatase, Total and Isoenzymes, Serum. Mayo Clinic. Available online at http://www.mayomedicallaboratories.com/test-catalog/Clinical+and+Interpretive/89503. Accessed September 2013.

ALP – Blood Test. (Updated May 30, 2011). MedlinePlus. Available online at http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003470.htm. Accessed September 2013.

Xiushui, M. R. et. al. (Updated March 2, 2012.) Cardiac Cirrhosis and Congestive Hepatopathy. Medscape. Available online at http://emedicine.medscape.com/article/151792. Accessed September 2013.

(2007) Golub, E. and Boesze-Battaglia, K. Current Opinions in Orthopaedics. Available online at http://josorge.com/publications/Citations/Bio-bio/004.pdf. Accessed July 13, 2016.

(Sept 2015) Mayo Clinic. Liver Function Tests. Available online at http://www.mayoclinic.org/tests-procedures/liver-function-tests/basics/why-its-done/prc-20012602. Accessed July 13, 2016.

(Apr 2015) MedlinePlus. ALP Blood Test. Available online at https://medlineplus.gov/ency/article/003470.htm. Accessed July 13, 2016.

(Mar 2015) Medscape. Biliary Obstruction Workup. Available online at http://emedicine.medscape.com/article/187001-workup. Accessed July 13, 2016.

دکتر فرزاد باباخانیمشاهده نوشته ها

PHD ویروس‌شناسی پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *