دکتر فرزاد باباخانی
آخرین بروزرسانی
17 آبان 1402
آخرین بروزرسانی
17 آبان 1402
آزمایش آلدولاز (Aldolase)

آلدولاز پروتئینی (به نام آنزیم) است که به تجزیه قندهای خاص برای تولید انرژی کمک می کند. به مقدار زیاد در بافت ماهیچه ای و کبد یافت می شود. آزمایش آلدولاز ممکن است آسیب عضلانی یا اندامی را که به دلیل آسیب یا وضعیتی که بر عضلات یا اندام ها تأثیر می گذارد، نشان دهد. به عنوان یک آزمایش تشخیصی، آزمایش آلدولاز همراه با سایر آزمایش های عضلانی برای کمک به تشخیص بیماری های عضلانی مانند دیستروفی عضلانی، پلی میوزیت و درماتومیوزیت استفاده می شود.

چرا آزمایش آلدولاز این آزمایش درخواست می شود؟

  • آلدولاز آنزیمی است که عمدتاً در ماهیچه های اسکلتی، مغز و کبد یافت می شود. این آنزیم به بدن کمک می کند تا قندها را برای تولید انرژی تجزیه کند. هنگامی که سلول های حاوی آنزیم آسیب می بینند، آلدولاز در جریان خون آزاد می شود.
  • سطوح بالای آلدولاز در خون می تواند نشانه ای از آسیب عضلانی یا اندام باشد. زمانی که پزشک مشکوک به آسیب عضلانی یا کبدی باشد، ممکن است آزمایش خون برای بررسی سطح آلدولاز درخواست شود.
  • آزمایش آلدولاز همچنین ممکن است برای مانیتورینگ بیمارانی که برای بیماری‌هایی که بر عضلات تأثیر می‌گذارند درمان می شوند، استفاده شود.

چه زمانی آزمایش آلدولاز بایستی انجام شود؟

آزمایش آلدولاز ممکن است برای تشخیص میوپاتی ها، که بیماری ها و اختلالات ماهیچه ها هستند، استفاده شود. این شامل:

  • دیستروفی عضلانی
  • اختلالات التهابی عضلات مانند پلی میوزیت و درماتومیوزیت
  • رابدومیولیز، فرآیندی که در آن بافت ماهیچه ای تجزیه می شود
  • درد و ضعف عضلانی ناشی از بیماری های عفونی
  • مشکلات عضلانی ناشی از داروها

نمونه مورد نیاز برای آزمایش آلدولاز:

  • نوع نمونه: سرم
  • ظرف/لوله: لوله با درب قرمز یا زرد(ترجیحا حاوی ژل جدا کننده)
  • حجم نمونه: 1 میلی لیتر
لوله لخته(Clot Activator1)

لوله های مورد استفاده برای آزمایش آلدولاز

شرایط-نگهداری-دمایی-نمونه-آزمایش-آلدولاز(Aldolase)

شرایط-قبول-یا-رد-نمونه-آزمایش-آلدولاز(Aldolase)

  • سرم را بلافاصله پس از انعقاد (30 دقیقه) جدا کنید.
  • توجه: حذف نکردن نمونه های یخچالی از لخته منجر به افزایش 12 تا 46 درصدی سطح آلدولاز می شود.
روش های مختلف جمع آوری نمونه های آزمایشگاه

روش های مختلف جمع آوری نمونه های آزمایشگاه

لوله های آزمایش و ضد انعقادها (Test tubes and Anticoagulants)

لوله های آزمایش و ضد انعقادها (Test tubes and Anticoagulants)

ذخیره سازی نمونه های آزمایشگاهی

ذخیره سازی نمونه های آزمایشگاهی

آمادگی قبل از انجام آزمایش آلدولاز:

  • ناشتایی 8 تا 10 ساعته برای آزمایش لازم است.
  • ممکن است به بیماران گفته شود که قبل از آزمایش از ورزش شدید اجتناب کنید.
  • در برخی موارد، پزشک ممکن است به شما بگوید که به طور موقت مصرف برخی داروها را که ممکن است با نتایج آزمایش تداخل داشته باشند، متوقف کنید(مانند داروهای هپاتوتوکسیک).

نام روش انجام آزمایش آلدولاز:

فتومتریک

شرح روش:

فعالیت آلدولاز از سرعت اکسید شدن NADH به NAD تعیین می شود و با کاهش جذب اندازه گیری می شود. برای هر مول از سوبسترا هیدرولیز شده، 2 مول کوآنزیم (NADH) اکسید می شود. این نسبت 1:2 در محاسبه فعالیت آلدولاز اعمال می شود. لاکتات دهیدروژناز (LDH) به منظور از بین بردن تداخل پیرووات درون زا در نمونه در معرف وجود دارد.

مسیر-گلیکولیز

مسیر گلیکولیز

چه چیزی در آزمایش آلدولاز مورد بررسی قرار می گیرد؟ 

آلدولاز یک تترامر است که ساختار اولیه آن بستگی به بافتی دارد که از آن سنتز شده است (بیشترین بیان در کبد، ماهیچه، مغز).آنزیم آلدولاز در سلول و هسته وجود دارد. آلدولاز A در بیشتر بافت ها وجود دارد. آلدولاز B در کبد و کلیه ها دیده می شود.

آلدولاز تبدیل فروکتوز 1 و 6-دی فسفات به دی هیدروکسی استون فسفات و گلیسرآلدئید 3-فسفات را کاتالیز می کند که یک واکنش مهم در تجزیه گلیکولیتیک گلوکز به لاکتات در ماهیچه است.آلدولاز برای گلیکولیز در عضله به عنوان یک مسیر “پاسخ سریع” برای تولید آدنوزین تری فسفات، مستقل از اکسیژن بافت ضروری است.

هدف از آزمایش آلدولاز، تشخیص و پایش شرایط خاصی است که به عضلات و اندام های اسکلتی آسیب می رساند.

آزمایش آلدولاز ممکن است آسیب عضلانی که به دلیل آسیب یا وضعیتی که بر عضلات یا اندام ها تأثیر می گذارد، نشان دهد. به عنوان یک آزمایش تشخیصی، آزمایش آلدولاز همراه با سایر آزمایش های آنزیم عضلانی برای کمک به تشخیص بیماری های عضلانی مانند دیستروفی عضلانی، پلی میوزیت و درماتومیوزیت استفاده می شود.

منحنی-افزایش-آلدولاز

منحنی افزایش آلدولاز

  • در مراحل اولیه بیماری بالاست. اما با پیشرفت بیماری سقوط می کند.
  • در درماتومیوزیت و دیستروفی کمربند اندام، افزایش 10 تا 15 برابری نسبت به سطح طبیعی وجود دارد.
  • مقادیر طبیعی در فلج اطفال، میاستنی گراویس و مولتیپل اسکلروزیس دیده می شود که منشا بیماری عضلانی نوروژنیک است.
  • معمولا در سیروز و زردی انسدادی طبیعی است.
  • الگوی آلدولاز مانند ALT است و در عرض 10 تا 15 روز به حالت طبیعی می رسد.
  • اگر بیماری عضلانی ناشی از علل عصبی باشد، آلدولاز طبیعی خواهد بود.

آزمایش آلدولاز همچنین می تواند به پزشکان در درک علت برخی اختلالات عضلانی کمک کند. بسیاری از اختلالات ماهیچه ها از سیستم عصبی منشا می گیرند و باعث ضعف یا درد عضلانی می شوند. اندازه‌گیری آلدولاز می‌تواند به پزشکان کمک کند تا دریابند که آیا منشأ این مشکلات عضلانی از سیستم عصبی منشأ می‌گیرد یا از بافت‌های خود ماهیچه‌ها.

آزمایش آلدولاز همچنین ممکن است برای پایش بیمارانی که برای بیماری‌های عضلانی تحت درمان هستند استفاده شود. سطح آلدولاز می تواند اطلاعاتی در مورد اینکه بیمار چقدر به درمان پاسخ می دهد و اینکه آیا وضعیت او در حال بهبود یا بدتر شدن است، ارائه می دهد.

هنگامی که سلول‌های ماهیچه‌ها یا کبد آسیب می‌بینند، مقدار زیادی آلدولاز در جریان خون آزاد می‌شود.

آلدولاز ممکن است در بسیاری از اختلالات، از بیماری های عفونی گرفته تا سرطان، بالاتر از حد طبیعی باشد. با این حال، از آنجایی که آزمایش های اختصاصی تری برای تشخیص بسیاری از این بیماری ها وجود دارد، آلدولاز تنها در شرایط خاصی اندازه گیری می شود.

عوامل مداخله گر در آزمایش آلدولاز

  • تزریق عضلانی قبلی (IM) ممکن است باعث افزایش سطح شود.
  • ورزش شدید می تواند باعث افزایش گذرا در آلدولاز شود.
  • داروهایی که ممکن است باعث افزایش سطح آلدولاز شوند عبارتند از عوامل هپاتوتوکسیک.
  • داروهایی که ممکن است باعث کاهش سطوح شوند عبارتند از فنوتیازین.
  • با کاهش توده عضلانی، آلدولاز کاهش می یابد.
  • افزایش آلدولاز سرم برای بیماری عضلانی خاص نیست زیرا در بسیاری از بافت ها وجود دارد

اهمیت بالینی آزمایش آلدولاز

افزایش سطح آنزیم:

  • دیستروفی عضلانی (بالاترین سطح آلدولاز مرتبط با دیستروفی عضلانی دوشن) درماتومیوزیت، پلی میوزیت
  • تخریب سلولی مانند انفارکتوس حاد میوکارد (5 تا 8 برابر طبیعی)
  • سوختگی
  • هپاتیت حاد (ویروسی یا سمی). در مراحل اولیه هپاتیت ویروسی یا سمی ایجاد می شود.
  • بیماری های التهابی عضلات (میوپاتی)
  • در بیماری یا آسیب عضلات اسکلتی
  • در دیستروفی عضلانی شبه هیپرتروفیک (همانطور که CPK نیز بالا می رود) افزایش می یابد.
  • ضربه ای که عضلات را درگیر می کند.
  • کارسینوم پروستات (حدود 6 برابر نرمال)
  • سرطانی که ریه، سینه، کبد، دستگاه گوارش یا دستگاه ادراری تناسلی را درگیر می کند.
  • لوسمی میلوسیتیک (حدود 6 برابر نرمال)
  • کم خونی مگالوبلاستیک و همولیتیک (حدود 10 تا 13 برابر نرمال)
  • در بیماری های نئوپلاستیک مانند متاستازهای کارسینوماتوز به کبد، ریه، پستان، سیستم ادراری تناسلی، ملانوم و تومورهای CNS.
  • تریکینوزیس
  • کم خونی همولیتیک
  • قانقاریا
  • ملانوما

کاهش سطح آنزیم:

  • بیماری های تحلیل رفتن عضلات
  • دیستروفی عضلانی دیررس: با کاهش توده عضلانی، مقادیر آلدولاز کاهش می یابد.
  • عدم تحمل فروکتوز ارثی: بدون منبع کافی گلیکوژن (به عنوان مثال، فروکتوز)، سطوح نرمال آلدولاز مورد نیاز نیست.

ملاحظات بالینی آزمایش آلدولاز

مقادیر بالا در بیماری های عضلانی مانند دیستروفی عضلانی دوشن، درماتومیوزیت، پلی میوزیت و دیستروفی کمربند اندام مشاهده می شود. در حالی که افزایش سطح کراتینین کیناز (CK) برای بیماری عضلانی حساس‌تر و اختصاصی‌تر است، گاهی اوقات افزایش آلدولاز در برخی از بیماران مبتلا به میوزیت که دارای مقادیر طبیعی CK هستند مشاهده می‌شود.

افزایش سطح آلدولاز منعکس کننده شدت بیماری است و می توان به صورت سریالی تأثیر درمان با کورتیکواستروئیدها را اندازه گیری کرد.

این آزمایش غیراختصاصی است، بنابراین معمولاً به جز برای پیگیری بیماری های عضلانی درخواست نمی شود.

محدوده مرجع آزمایش آلدولاز:

  • <18 years: <14.5 U/L
  • or =18 years: <7.7 U/L

محدوده مرجع برای سطوح آلدولاز، که بریدگی نتایج طبیعی و غیر طبیعی را تعیین می کند، می تواند بسته به آزمایشگاه متفاوت باشد. مهم است که به گزارش آزمایش خود دقت کنید، زیرا نتایج ممکن است در واحدهای مختلف نیز ارائه شود.

مطلب پیشنهادی: مقادیر بحرانی در آزمایشگاه های تشخیص طبی

سوالات متداول

چه زمانی آزمایش آلدولاز درخواست می شود؟

آزمایش آلدولاز ممکن است برای تشخیص میوپاتی ها، که بیماری ها و اختلالات ماهیچه ها هستند، استفاده شود. این شامل:

  • دیستروفی عضلانی
  • اختلالات التهابی عضلات مانند پلی میوزیت و درماتومیوزیت
  • رابدومیولیز، فرآیندی که در آن بافت ماهیچه ای تجزیه می شود
  • درد و ضعف عضلانی ناشی از بیماری های عفونی
  • مشکلات عضلانی ناشی از داروها

علائم مرتبط با میوپاتی عبارتند از:

  • ضعف عضلانی
  • گرفتگی عضلات
  • سفتی و سختی عضلات
  • اسپاسم ها
  • درد عضلانی که به آن میالژی گفته می شود

آزمایش آلدولاز همچنین ممکن است برای پایش بیماران مبتلا به بیماری عضلانی قبلاً تشخیص داده شده استفاده شود. مانیتورینگ پزشکان را قادر می سازد تا ببینند که بیماری در حال بهبود یا بدتر شدن است.

هنگامی که برای تشخیص آسیب عضلانی یا کبدی استفاده می شود، معمولاً همزمان آزمایش های آنزیمی اضافی برای ارزیابی آسیب بافتی تجویز می شود.

آیا نتایج آزمایش دقیق است؟

موقعیت‌های رایج می‌توانند با دقت تست آلدولاز تداخل داشته باشند و نتایج مثبت کاذب ایجاد کنند که نشان می‌دهد یک اختلال وجود دارد در حالی که وجود ندارد. عوامل زیر ممکن است با سطوح دقیق آلدولاز تداخل داشته باشند:

  • فعالیت شدید قبل از آزمایش
  • خوردن و آشامیدن قبل از آزمایش
  • استفاده از استاتین ها که داروهای کاهش دهنده کلسترول هستند
  • استفاده از استروئیدها که داروهایی مشابه هورمون هایی هستند که برای کاهش التهاب و آرام کردن سیستم ایمنی تجویز می شوند.

از آنجا که این عوامل ممکن است با نتایج دقیق تداخل داشته باشند، مهم است که دستورالعمل های پزشک خود را در مورد نحوه آماده شدن برای آزمایش آلدولاز به دقت دنبال کنید.

آیا به آزمایش های بعدی نیاز است؟

پیگیری بعد از آزمایش آلدولاز بر اساس هدف آزمایش و نتایج سایر آزمایش‌هایی که اغلب به طور همزمان درخواست می‌شوند بسیار متفاوت است.

هنگامی که مشکوک به آسیب عضلانی یا بیماری عضلانی است، آزمایش آلدولاز معمولاً با سایر آزمایش‌ها مانند کراتین کیناز (CK) و لاکتات دهیدروژناز (LDH) درخواست می‌شود.

هنگامی که آزمایش آلدولاز برای بررسی آسیب کبدی درخواست می شود، اغلب با آزمایش های دیگری مانند آلانین آمینوترانسفراز (ALT) و آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) درخواست می شود.

مطالب مرتبط در متااورگانون:

در جای دیگر وب:

مورد تایید و بازبینی شده توسط:

دکتر فرزاد باباخانی

این مقاله را به دوستان خود معرفی کنید

منابع مقاله

 

A.D.A.M. Medical Encyclopedia. Aldolase blood test.  Updated October 18, 2019. Accessed September 2, 2021. https://medlineplus.gov/ency/article/003566.htm

A.D.A.M. Medical Encyclopedia. Dermatomyositis. Updated January 31, 2021. Accessed September 2, 2021. https://medlineplus.gov/ency/article/000839.htm

A.D.A.M. Medical Encyclopedia. Polymyositis. Updated September 1, 2021. Accessed September 2, 2021. https://medlineplus.gov/ency/article/000428.htm

American Board of Internal Medicine. ABIM laboratory test reference ranges. Updated July 2021. Accessed September 2, 2021. https://www.abim.org/Media/bfijryql/laboratory-reference-ranges.pdf

Anastasopoulou C. Aldolase. In: Staros ED, ed. Medscape. Updated November 27, 2019 Accessed September 2, 2021. https://emedicine.medscape.com/article/2087158-overview

MedlinePlus: National Library of Medicine. Muscle disorders. Updated May 2, 2016. Accessed September 8, 2021. https://medlineplus.gov/muscledisorders.html

MedlinePlus: National Library of Medicine. Steroids. Updated August 2, 2021. Accessed September 12, 2021. https://medlineplus.gov/steroids.html

Miller ML. Approach to the patient with muscle weakness. In: Targoff IN, Shefner, JM, eds. UpToDate. Updated April 9, 2019. Accessed September 2, 2021. https://www.uptodate.com/contents/approach-to-the-patient-with-muscle-weakness

Miller ML. Muscle enzymes in the evaluation of neuromuscular disease. In: Targoff IN, Shefner, JM, eds. UpToDate. Updated May 26, 2020. Accessed September 2, 2021 https://www.uptodate.com/contents/muscle-enzymes-in-the-evaluation-of-neuromuscular-diseases

National Institution of Child Health and Human Development. How is muscular dystrophy diagnosed? Updated November 9, 2020. Accessed September 3, 2021. https://www.nichd.nih.gov/health/topics/musculardys/conditioninfo/diagnosed

National Institute of Neurologic Disorders and Stroke. Myopathy information page. Updated March 27, 2019. Accessed September 3, 2021. https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Myopathy-Information-Page

National Institute of Neurologic Disorders and Stroke. Inflammatory myopathies fact sheet. Updated January 2020. Accessed September 3, 2021. https://www.ninds.nih.gov/Disorders/Patient-Caregiver-Education/Fact-Sheets/Inflammatory-Myopathies-Fact-Sheet

 Bohlmeyer TJ, Wu AH, Perryman MB: Evaluation of laboratory tests as a guide to diagnosis and therapy of myositis. Rheum Dis Clin of North Am. 1994 Nov;20(4):845-856

Bohan A, Peter JB, Bowman RL, Pearson CM: Computer-assisted analysis of 153 patients with polymyositis and dermatomyositis. Medicine (Baltimore). 1977 Jul;56(4):255-286. doi: 10.1097/00005792-197707000-00001

Thompson RA, Vignos PJ Jr: Serum aldolase in muscle disease. AMA Arch Intern Med. 1959 Apr;103(4):551-564. doi: 10.1001/archinte.1959.00270040037004

Ganguly A: Management of muscular dystrophy during osteoarthritis disorder: A topical phytotherapeutic treatment protocol. Caspian J Intern Med. 2019;10(2):183-196. doi: 10.22088/cjim.10.2.183

این مقاله برای شما مفید بود؟

ثبت دیدگاه

Go to Top